---
title: "Heyvanların maqnetik sirri: istiqamət duyğusu dünyanı necə təəccübləndirir?"
description: "Maqnetik sahənin sirli təsiri heyvanlara necə kömək edir?Tritonlar, quşlar və bəzi məməlilər maqnetik sahəni hiss edərək öz doğma yerlərinə qayıdırlar. Tritonla..."
article_id: 4877
locale: "az"
publisher: "Tech Xəbər"
canonical_url: "https://techxeber.az/az/article/heyvanlarin-maqnetik-sirri-istiqamet-duygusu-dunyani-nece-teeccublendirir-bb010ab0-2a07-4ede-8969-cd2b5ebade68"
markdown_url: "https://techxeber.az/az/article/heyvanlarin-maqnetik-sirri-istiqamet-duygusu-dunyani-nece-teeccublendirir-bb010ab0-2a07-4ede-8969-cd2b5ebade68.md"
published_at: "2025-11-22T21:48:00+04:00"
modified_at: "2026-11-18T08:38:42+04:00"
categories:
  - "Elm və Kosmos"
keywords: ""
image: "https://techxeber.az/storage/articles/main/main_image_1e69190a-1aa7-44b4-9083-6ae569c9ef7c.jpg"
thumbnail_image: "https://techxeber.az/storage/articles/main/thumbnail/main_image_1e69190a-1aa7-44b4-9083-6ae569c9ef7c.webp"
audio: "https://techxeber.az/storage/articles/gallery/audio_1763798229.mp3"
alternate_languages:
  az:
    html: "https://techxeber.az/az/article/heyvanlarin-maqnetik-sirri-istiqamet-duygusu-dunyani-nece-teeccublendirir-bb010ab0-2a07-4ede-8969-cd2b5ebade68"
    markdown: "https://techxeber.az/az/article/heyvanlarin-maqnetik-sirri-istiqamet-duygusu-dunyani-nece-teeccublendirir-bb010ab0-2a07-4ede-8969-cd2b5ebade68.md"
source_links: []
---

# Heyvanların maqnetik sirri: istiqamət duyğusu dünyanı necə təəccübləndirir?

![Heyvanların maqnetik sirri: istiqamət duyğusu dünyanı necə təəccübləndirir?](<https://techxeber.az/storage/articles/main/main_image_1e69190a-1aa7-44b4-9083-6ae569c9ef7c.jpg>)

Maqnetik sahənin sirli təsiri heyvanlara necə kömək edir?
---------------------------------------------------------

Tritonlar, quşlar və bəzi məməlilər maqnetik sahəni hiss edərək öz doğma yerlərinə qayıdırlar. Tritonlar doğulduqları gölməçədən 42 kilometr uzaqlaşdırılsa belə, maqnetik sahə onları yenidən evlərinə yönəldir.

Quşların 'maqnetik brüjulası'
-----------------------------

1960-cı illərdə alman ornitoloqlar W. Merkel və W. Wiltschko avropa qırqovullarının maqnetik sahəni hiss edərək Şimali Avropadan Afrikaya köç etdiyini sübut etdilər. Onların təcrübələri göstərdi ki, quşlar yalnız maqnetik sahənin istiqamətini deyil, həm də intensivliyini hiss edir.

Tısbağaların maqnetik yaddaşı
-----------------------------

Tisbağalar doğulduqları çimərliyə 20-30 il sonra qayıdırlar. Onların beynində maqnetik koordinatları saxlayan magnetit kristalları olduğu düşünülür. Bu kristallar onların doğma yerlərini tanımasına kömək edir.

Elm hələ də sirri tam açmayıb
-----------------------------

Elm adamları hələ də maqnetik sahəni hiss edən orqanın tam mexanizmini tapmayıblar. Bəzi quşların gözlərindəki fotosensitiv molekullar, bəzi heyvanların isə başında magnetit kristalları bu mexanizmin bir hissəsi ola bilər.

İnsanlar üçün perspektivlər
---------------------------

Maqnetik sahə ilə istiqamətlənmə mexanizmləri insanların texnologiya sahəsində yeni ixtiralarına ilham verə bilər. Bu sirli duyğu, təbiətin bizə təqdim etdiyi ən maraqlı fenomenlərdən biridir.
