---
title: "NASA-nın 36 İllik Yer Araşdırması: Planetimiz Necə Dəyişdi?"
description: "NASA-nın Yer Müşahidə Sistemi: Elm və Tarix NASA-nın Yer Müşahidə Sistemi (EOS) və onunla paralel inkişaf edən 'The Earth Observer' xəbər bülleteni 36 il ərzind..."
article_id: 6370
locale: "az"
publisher: "Tech Xəbər"
canonical_url: "https://techxeber.az/az/article/nasa-nin-36-illik-yer-arasdirmasi-planetimiz-nece-deyisdi-b4b90d10-e7e6-40df-ae86-0a6bbdb5112f"
markdown_url: "https://techxeber.az/az/article/nasa-nin-36-illik-yer-arasdirmasi-planetimiz-nece-deyisdi-b4b90d10-e7e6-40df-ae86-0a6bbdb5112f.md"
published_at: "2025-12-31T15:43:00+04:00"
modified_at: "2026-11-18T07:39:25+04:00"
categories:
  - "Elm və Kosmos"
keywords: ""
image: "https://techxeber.az/storage/articles/main/main_image_75900c97-b5d1-42fc-99fd-3397fbaeadb9.jpg"
thumbnail_image: "https://techxeber.az/storage/articles/main/thumbnail/main_image_75900c97-b5d1-42fc-99fd-3397fbaeadb9.webp"
audio: "https://techxeber.az/storage/articles/gallery/audio_1767116898.mp3"
alternate_languages:
  az:
    html: "https://techxeber.az/az/article/nasa-nin-36-illik-yer-arasdirmasi-planetimiz-nece-deyisdi-b4b90d10-e7e6-40df-ae86-0a6bbdb5112f"
    markdown: "https://techxeber.az/az/article/nasa-nin-36-illik-yer-arasdirmasi-planetimiz-nece-deyisdi-b4b90d10-e7e6-40df-ae86-0a6bbdb5112f.md"
source_links: []
---

# NASA-nın 36 İllik Yer Araşdırması: Planetimiz Necə Dəyişdi?

![NASA-nın 36 İllik Yer Araşdırması: Planetimiz Necə Dəyişdi?](<https://techxeber.az/storage/articles/main/main_image_75900c97-b5d1-42fc-99fd-3397fbaeadb9.jpg>)

NASA-nın Yer Müşahidə Sistemi: Elm və Tarix
-------------------------------------------

NASA-nın Yer Müşahidə Sistemi (EOS) və onunla paralel inkişaf edən 'The Earth Observer' xəbər bülleteni 36 il ərzində Yer elmləri sahəsində inqilabi dəyişikliklərə səbəb oldu. 2025-ci ilin sonunda 'The Earth Observer' sonuncu dəfə yayımlanacaq, NASA isə EOS-un üç əsas peykini — Terra, Aqua və Aura — 2026-cı ildə fəaliyyətini dayandırmağa hazırlaşır.

### EOS Peyklərinin Əhəmiyyəti

1980-ci illərin sonunda yaradılan EOS, planetimizin atmosfer, torpaq, okean və buz örtükləri haqqında kritik məlumatlar toplayaraq iqlim dəyişikliyini başa düşməkdə mühüm rol oynadı. Terra (1999-cu ildə buraxıldı), Aqua (2002) və Aura (2004) peykləri, birgə işləyərək Yerin su dövranını, atmosfer kimyasını və enerjinin planetimizdə necə hərəkət etdiyini araşdırdı.

#### Terra: İlk Addım

1999-cu ildə buraxılan Terra peyki Yerin atmosferi, karbon dövranı, ekosistemlər və iqlim dəyişiklikləri haqqında məlumat toplamağa başladı. 26 il ərzində fəaliyyət göstərən Terra, 2020-ci ildən yanacaq məhdudiyyətləri səbəbindən orbitdə azalmağa başladı.

#### Aqua: Su Dövranının Tədqiqi

Aqua peyki, Yerin su dövranını araşdırmaq üçün 2002-ci ildə buraxıldı. Aqua və Terra birlikdə suyun buxarlanması, yağıntılar və suyun planetdəki dövranı haqqında dərin məlumatlar təqdim etdi.

#### Aura: Atmosfer Kimyası

Aura peyki, atmosferdəki ozon təbəqəsinin bərpası, hava keyfiyyəti və iqlim dəyişikliyində atmosferin rolu ilə bağlı araşdırmalar aparmaq üçün 2004-cü ildə buraxıldı. Aura peyki 2023-cü ildə son orbit tənzimləməsini edərək fəaliyyətini dayandırmağa hazırlaşır.

### Elm və İnsanlığı Dəyişdirən Məlumatlar

EOS peykləri sayəsində iqlim modelləri təkmilləşdirildi, su dövranı və okean səviyyəsinin yüksəlməsi daha dəqiq proqnozlaşdırıldı. Məsələn, GRACE və GRACE-FO missiyaları Yer kürəsinin su ehtiyatlarının hərəkətini izləyərək su dövranı ilə bağlı kritik məlumatlar təqdim etdi.

### 'The Earth Observer' Xəbər Bülleteni

1989-cu ildən bəri yayımlanan 'The Earth Observer', EOS missiyalarının hər detalını sənədləşdirərək elm ictimaiyyəti üçün vacib bir körpü oldu. Bu bülleten, peyklərdən toplanan məlumatların necə istifadə edildiyini, texnologiyaların inkişafını və NASA-nın Yer elmləri sahəsindəki nailiyyətlərini xronikaya çevirdi.

### Gələcəyə Baxış

EOS-un üç əsas peyki fəaliyyətini dayandırsa da, NASA Yer müşahidə missiyalarını davam etdirir. Sentinel-6B, NISAR və ICESat-2 kimi yeni peyklər planetimizin iqlim dəyişikliyi, su dövranı və ekosistemlər haqqında daha dərin anlayışlar təqdim edir.

### Nəticə

36 illik fəaliyyət ərzində 'The Earth Observer' NASA-nın Yer elmləri sahəsindəki ən böyük nailiyyətlərini sənədləşdirdi. Bu bülletenin sonuncu nəşri ilə birlikdə, onun arxivləri gələcək nəsillər üçün dəyərli bir resurs olaraq qalacaq.

### İnsan Təsiri

Bu missiyalar sayəsində alimlər iqlim dəyişikliyini daha yaxşı başa düşdülər, hökumətlər daha dəqiq qərarlar qəbul etdilər və cəmiyyətlər öz gələcəklərini daha yaxşı planlaşdırdılar. NASA-nın Yer müşahidə missiyaları, planetimizi qorumaq üçün insanlığın ən güclü alətlərindən biri olaraq qalır.
