---
title: "Peruda iqlim anomaliyaları niyə süni intellektlə ilk dəfə araşdırılır?"
description: "Perunun iqlimində gözlənilməz anomaliyalar Perunun hava qeydlərində noyabr ayında qeyri-adi ekstremal çiy nöqtəsi dəyərləri aşkar olunub. Beynəlxalq Kartof Mərk..."
article_id: 16795
locale: "az"
publisher: "Tech Xəbər"
canonical_url: "https://techxeber.az/az/article/peruda-iqlim-anomaliyalari-suni-intellektle-arashdirilir"
markdown_url: "https://techxeber.az/az/article/peruda-iqlim-anomaliyalari-suni-intellektle-arashdirilir.md"
published_at: "2026-11-20T21:00:12+04:00"
modified_at: "2026-11-20T23:31:57+04:00"
categories:
  - "Elm və Kosmos"
keywords: "süni intellekt, iqlim tədqiqatı, Peru iqlim anomaliyaları, Ai2 Theorizer, PISCO dataset, Amazon nəmlik dəyişiklikləri, çiy nöqtəsi təxminləri"
image: "https://cdn.innmediaservices.com/techxeber/articles/main/cc0e888b-c0e6-4681-9596-edf71b36ce28.webp"
thumbnail_image: "https://cdn.innmediaservices.com/techxeber/articles/main/thumbnail/cc0e888b-c0e6-4681-9596-edf71b36ce28.webp"
audio: "https://cdn.innmediaservices.com/techxeber/articles/gallery/71ad81e829213513d892c5edd8a0fec05731fdf9343e4a13.mp3"
alternate_languages:
  az:
    html: "https://techxeber.az/az/article/peruda-iqlim-anomaliyalari-suni-intellektle-arashdirilir"
    markdown: "https://techxeber.az/az/article/peruda-iqlim-anomaliyalari-suni-intellektle-arashdirilir.md"
  ru:
    html: "https://techxeber.az/ru/article/iskusstvennyj-intellekt-vyyavlyaet-klimaticheskie-anomalii-v-peru"
    markdown: "https://techxeber.az/ru/article/iskusstvennyj-intellekt-vyyavlyaet-klimaticheskie-anomalii-v-peru.md"
source_links: []
---

# Peruda iqlim anomaliyaları niyə süni intellektlə ilk dəfə araşdırılır?

![Peruda iqlim anomaliyaları niyə süni intellektlə ilk dəfə araşdırılır?](<https://cdn.innmediaservices.com/techxeber/articles/main/cc0e888b-c0e6-4681-9596-edf71b36ce28.webp>)

Perunun iqlimində gözlənilməz anomaliyalar
------------------------------------------

Perunun hava qeydlərində noyabr ayında qeyri-adi ekstremal çiy nöqtəsi dəyərləri aşkar olunub. Beynəlxalq Kartof Mərkəzinin tədqiqatçıları bu anomaliyaların səbəbini araşdırır və onların stansiyalardan uzaq ərazilərdə qeydə alındığını müəyyən ediblər.

Süni intellekt Ai2 Theorizer alətindən istifadə
-----------------------------------------------

Ai2 şirkətinin Theorizer aləti Asta platformasında istifadəyə verilib. Bu süni intellekt elmi məqalələrə əsaslanaraq iqlim hadisələrinə izahlar təklif edir. Məsələn, Theorizer Amazonun quru mövsümdən yaş mövsümə keçidini nəmlik artımı kimi şərh edib, lakin tədqiqatçılar bu izahı təsdiqləməyib və rədd ediblər.

Qeydlərdəki boşluqlar və təxminlər
----------------------------------

PISCO datasetində hava nəmlik göstəriciləri 2016-cı ildən dayandırılıb, temperatur qeydləri isə 2020-ci ilə qədər davam edib. Tədqiqatçılar 2017-2020-ci illər üçün çiy nöqtəsini minimum temperaturla əlaqələndirərək təxmin ediblər. Bu təxminlərdə bəzi çiy nöqtələri 35°C-dən yüksək olub ki, bu, həmin ərazilər üçün qeyri-mümkündür.

Ekstremal dəyərlərin stansiyalardan uzaq ərazilərdə toplanması
--------------------------------------------------------------

Tədqiqatçılar ekstremal dəyərlərin hava stansiyalarının az olduğu yerlərdə, yəni PISCO datasetində stansiya müşahidələri ilə məhdudlaşmayan ərazilərdə daha çox olduğunu aşkar ediblər. Bu səbəbdən həmin ekstremal dəyərlərin rekonstruksiyada səhv ola biləcəyi ehtimal edilir.

Noyabr pikinin səbəbi hələ məlum deyil
--------------------------------------

Noyabr ayındakı orijinal ekstremal pik hadisəsinin səbəbi hələ tam aydın deyil. Tədqiqatçılar rekonstruksiya nəticələrini müstəqil hava stansiyalarının müşahidələri ilə yoxlamaq niyyətindədirlər.

İqlim tədqiqatında süni intellektin rolu
----------------------------------------

Bu araşdırma iqlim dəyişikliklərinin anlaşılmasında süni intellektin potensialını göstərir. Lakin kəmiyyət nəticələrinin ekspert təsdiqini gözləməsi insan faktoru və dəqiqliyin hələ də vacib olduğunu xatırladır. Bu, iqlim elminin gələcəkdə daha çox texnoloji dəstək alacağına işarədir.
