100 Milyon İllik Sakitlikdən Sonra Qara Dəlik Yenidən Hərəkətə Keçdi

Qara dəliyin uzunmüddətli sakitliyi pozuldu

Uzaq qalaktika qrupunda yerləşən süpermassiv qara dəlik təxminən 100 milyon il sakit qaldıqdan sonra yenidən fəallaşıb. 18 yanvar 2026-cı ildə bu qara dəlik nadir hallarda müşahidə olunan maqnitləşmiş plazma püskürməsi ilə qalaktikalararası məkana güclü jetlər göndərib.

Kosmik vulkan kimi davranan J1007+3540

Midnapur-Siti kollecindən Şobhi Kumari rəhbərliyindəki astronomlar qrupu araşdırmalarında J1007+3540 adlı bu obyektin kosmik vulkan kimi fəaliyyət göstərdiyini müəyyən edib. Jetlərin uzunluğu təxminən 1 milyon işıq ili təşkil edir ki, bu da Samanyolu qalaktikasının enindən təxminən 10 dəfə çoxdur.

Qara dəliklərin qeyri-aktiv dövrləri və yenidən fəallaşması

Qara dəliklər həmişə aktiv olmayıb, uzun müddət qeyri-aktiv qala bilirlər. Yenidən fəallaşmaları daxili qüvvələr və ətraf mühit təzyiqi arasında mürəkkəb qarşılıqlı təsirlərlə müşayiət olunur. Bu proseslər nəticəsində jetlər və plazma qalaktikalararası məkana atılır.

Bu nadir hadisə kainatdakı ən sirli obyektlərin davranışını daha yaxşı anlamağa imkan verir. Plazmanın qalaktikalararası məkana yayılması ulduzların və qalaktikaların formalaşmasına təsir göstərə bilər. Astronomların araşdırmaları gələcəkdə qara dəliklərin fəaliyyətini proqnozlaşdırmaq və kosmik mühitin dinamikasını anlamaq üçün önəmlidir.

Hadisə kainatın sakit görünən yerlərində belə böyük və güclü dəyişikliklərin baş verə biləcəyini göstərir. Hər bir püskürmə ulduzlararası səyahət edən plazma vasitəsilə kainatın sirrlərini açmaq üçün yeni ipucları təqdim edir.