1913-cü ilin Böyük Meteor Prosesi: Göydə Sirli Donanma Niyə Göründü?

Böyük Meteor Prosesi: Göydə görünən sirli donanma

1913-cü il fevralın 9-da Amerika səmasında nadir və heyrətamiz bir hadisə baş verdi. Meteorlar adi "ulduz atəşi" kimi tək-tək yox, qrup halında, Yer səthinə paralel və "ölçülü" sürətlə hərəkət edirdi. Bu, izləyicilər arasında böyük maraq və çaşqınlıq yaratdı. Meteorlar Bermuda adalarından başlayaraq Kanadaya qədər 11 000 kilometrdən çox məsafə qət etdi.

İlk təhlillər və təsvirlər

Kanadalı astronom Clarence Chant hadisəni diqqətlə araşdıraraq, meteorların Yer orbitinə müvəqqəti peyk kimi düşdüyünü irəli sürdü. O, meteorları "hava gəmiləri donanması" və "böyük döyüş gəmiləri, kruizerlər və məhv edicilər müşayiətində" kimi təsvir etdi. Bu təsvirlər hadisəyə mistik bir aura qatdı və insanlarda göydə fövqəladə bir şeyin baş verdiyi təəssüratını oyatdı.

Skeptik baxış və yeni araşdırmalar

1930-cu illərdə astronom C.C. Wylie bu nəzəriyyəyə skeptik yanaşdı. O, hadisəni adi meteor yağışı və partlayan atəş topu kimi qiymətləndirdi. Lakin 2013-cü ildə Don Olson və Steve Hutcheon tərəfindən aparılan geniş arxiv araşdırmaları yeni müşahidə hesabatları ortaya çıxardı. Onlar Braziliya sahillərindən də müşahidələrin olduğunu tapdı. Bu hesabatlar meteorların trayektoriyasını təsdiqləyərək, onların Yer səthinə paralel 11 000 kilometrdən çox məsafə qət etdiyini və müvəqqəti təbii peyklər olduğunu göstərdi.

İnsanların gözü ilə hadisə

Hadisəni izləyənlər meteorların səmada sanki hərəkət edən hava gəmiləri donanması kimi göründüyünü söyləyirdi. Bəzi bölgələrdə meteorlarla birlikdə güclü gurultu eşidildi, bu da hadisənin dramatikliyini artırdı. İnsanlar bu nadir təbiət hadisəsini həm qorxu, həm də heyrətlə qarşıladı.

Nəticə

1913-cü ilin Böyük Meteor Prosesi göydə adi meteor yağışından fərqli, sirli və təsirli bir təbiət hadisəsi kimi yadda qaldı. Yüz il sonra belə araşdırmalar bu hadisənin yalnız astronomik deyil, həm də insan təxəyyülünü və duyğularını dərin təsir altına aldığını göstərir.