2025-ci ildə 11.6 milyon kripto tokenin uğursuzluğunun səbəbləri nədir?

Tokenlərin kütləvi uğursuzluğu kripto bazarını silkələdi

2025-ci ildə kripto tokenlərin uğursuzluğu yeni rekordlar qırdı. CoinGecko və GeckoTerminal-un məlumatlarına görə, bu il 11.6 milyon token fəaliyyətini dayandırdı. Bu rəqəm 2024-cü ilin 1.38 milyon token uğursuzluğundan 8.4 dəfə çoxdur. Xüsusilə ilin dördüncü rübündə gündə təxminən 83,700 token uğursuz oldu, ümumilikdə isə bu dövrdə 7.7 milyon token bazardan çıxdı.

Böyük likvidasiya və bazar kapitalizasiyasındakı azalma

2025-ci ilin oktyabrın 10-da baş verən leverage likvidasiya hadisəsi $19 milyardlıq mövqelərin bağlanmasına səbəb oldu. Bu, token uğursuzluqlarının artmasında əsas amillərdən biri oldu. Eyni zamanda, kripto bazar kapitalizasiyası illik müqayisədə 10.4% azalaraq təxminən $3 trilyon səviyyəsinə düşdü. Bitcoin 6.4% dəyər itirərkən, qızıl 62.6% dəyər qazandı – bu isə investorların riskdən qaçışını göstərir.

Tokenlərin çoxu hype və az likvidlik səbəbindən sönüb

Tokenlərin çoxu yalnız şişirdilmiş hype və az likvidlik səbəbindən uğursuzluğa düçar oldu. CoinGecko "ölü" tokenləri ticarət fəaliyyəti olmayan, yəni ən azı bir dəfə ticarət edilmiş, lakin artıq aktiv ticarət görməyən tokenlər kimi təsnif edir. 2021-2025-ci illər arasında 25.2 milyon tokenin 53.2%-i artıq aktiv deyil.

Stablecoin və perpetual həcmlərində artım

Buna baxmayaraq, 2025-ci ildə stablecoinlərin dövriyyəsi 48.9% artaraq $311 milyard səviyyəsinə çatdı. Mərkəzləşdirilmiş birjaların perpetual ticarət həcmi 47.4% artaraq $86.2 trilyon, desentralizə edilmiş perpetual həcmi isə 346% artaraq $6.7 trilyon oldu. Bu, bazarın bəzi seqmentlərində hələ də canlılıq olduğunu göstərir.

Ekspertlərin fikirləri və gələcəyə baxış

Kripto ekspertləri Jameson Lopp və Gino Matos token uğursuzluqlarının arxasında texniki və iqtisadi səbəblərin olduğunu vurğulayır. 2026-cı il üçün token uğursuzluqlarının 3 milyondan 15 milyonadək ola biləcəyi proqnozlaşdırılır. Bu, bazarda hələ də böyük risklərin mövcud olduğunu göstərir.

İnsanların həyatına təsiri və nəticə

Bu uğursuzluqlar minlərlə investorun itkilərinə səbəb oldu, xüsusilə kiçik və orta sərmayəçilər üçün vəziyyət ağırlaşdı. Bazarın qeyri-sabitliyi gələcəkdə daha ehtiyatlı yanaşmanın vacibliyini ortaya qoyur. Kripto dünyasında sürətli yüksəlişlər və qəfil düşüşlər insanların maliyyə planlarını alt-üst edir, bu da həm ümid, həm də qorxu ilə dolu bir gələcək vəd edir.