2026-cı ilin İqtisadiyyat Nobel Mükafatı: Hall və Woodfordun İnqilabi Kəşfi

İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı qalibləri açıqlanıb

2026-cı ilin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı Robert E. Hall və Michael Woodforda təqdim edilib. Mükafat onların iqtisadiyyatın sabitliyinin təmin olunması, inflyasiya, iqtisadi böyümə və məşğulluq kimi makroiqtisadi dalğalanmaların qarşısının alınması sahəsində apardıqları tədqiqatlara görə verilib. Mükafatın məbləği 12 milyon İsveç kronu (təxminən 1.2 milyon ABŞ dolları) təşkil edir.

İqtisadi dalğalanmaların azaldılması istiqamətində yeni yanaşmalar

Hall və Woodfordun işləri iqtisadi sabitliyi təmin etmək üçün mikroiqtisadi qərarların makroiqtisadi nəticələrə təsirini araşdırır. Robert E. Hall Stanford Universitetində, Michael Woodford isə Kolumbiya Universitetində fəaliyyət göstərir. Hallun tədqiqatları göstərir ki, istehlakçıların qərarları yalnız gəlirlərinə deyil, həm də "heyvan ruhları" adlandırılan psixoloji faktorlar və gələcəyə dair gözləntilərə əsaslanır. O, 1978 və 1982-ci illərdə yayımladığı məqalələrdə istehlakçıların bir hissəsinin gələcəyə baxışla, digər hissəsinin isə yalnız cari vəziyyətə əsaslanaraq qərar verdiyini sübut edib.

Woodfordun 'Yeni Keynesian' nəzəriyyəsi və iqtisadi siyasətə təsiri

Michael Woodford "Yeni Keynesian" mikroiqtisadi nəzəriyyənin əsasını qoyub. Onun 2003-cü ildə çap olunan "Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy" adlı əsəri pul siyasətinin aparılmasında inqilabi dəyişikliklərə səbəb olub. Woodford mükafatı qəbul edərkən bildirib ki, onun işləri iqtisadi siyasətin həm izahında, həm də tətbiqində böyük rol oynayır.

Ekspertlərin rəyləri və mükafatın əhəmiyyəti

İqtisadçı John Cochrane mükafatı "iki möhtəşəm və çox təsirli iqtisadçıya verilən əla bir mükafat" kimi qiymətləndirib. Beynəlxalq Valyuta Fondunun keçmiş baş iqtisadçısı Olivier Blanchard isə Hall və Woodfordun işlərinin pul siyasətinin aparılmasında köklü dəyişikliklər yaratdığını vurğulayıb.

İqtisadi stabillik üçün yeni perspektivlər

Hall və Woodfordun tədqiqatları XX əsrin məşhur iqtisadçısı John Maynard Keynesin hökumət müdaxiləsi ideyasını inkişaf etdirir. Onların işləri makroiqtisadi dalğalanmaların səbəblərini daha dərindən anlamağa və iqtisadi siyasətin daha effektiv qurulmasına imkan verir. Bu, inflyasiya və işsizlik kimi problemlərin azaldılmasına ümid yaradır.

Mükafatın təqdimatı iqtisadiyyat sahəsində yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir və gələcəkdə bu tədqiqatların iqtisadi siyasətin formalaşmasında təsirinin artacağı gözlənilir.