2032-ci ildə Ayda asteroid toqquşması: Parlaq meteorit yağışı başlayacaq mı?

Asteroid 2024 YR4 və onun Ayla toqquşma ehtimalı

60 metr enində, yəni 15 mərtəbəli bina ölçüsündə olan 2024 YR4 asteroidinin 22 dekabr 2032-ci ildə Ayla toqquşma ehtimalı 4.3%-dir. Asteroid 2024-cü ilin dekabrında kəşf olunub. Əvvəlcə Yerə də təhlükə yarada biləcəyi düşünülürdü, lakin daha dəqiq hesablamalar göstərdi ki, onun Yerə toqquşma ehtimalı yoxdur.

Toqquşmanın gücü və vizual təsiri

Asteroidin Ayın Tycho kraterinin şimalında, Ayın aşağı yarısında yerləşən təxminən 3,000 km uzunluğunda bir zolaqda toqquşma ehtimalı var. Toqquşma 6.5 milyon ton TNT-yə bərabər enerji sərbəst buraxacaq və Ay səthində ulduz kimi parlaq bir flaş yaradacaq. Bu flaşın parlaqlığı -2.5 ilə -3 magnituda arasında olacaq, yəni gecə səmasında Venera planetinin parlaqlığına bərabərdir. Flaş 200-300 saniyə (3-5 dəqiqə) davam edəcək, ən azı 10 saniyə ərzində isə çıraq kimi aydın görünəcək.

Meteorit yağışı və əlavə flaşlar

Toqquşma nəticəsində Ay səthindən təxminən 100 milyon kiloqram (220 milyon funt) daş-qayalar Yerə doğru atılacaq. Bu daşlar 2-100 gün ərzində "super meteorit yağışları" yaradacaq. Əsas toqquşmadan sonra Ay səthində minlərlə zəif əlavə flaşlar müşahidə olunacaq, lakin onlar əsas flaş qədər parlaq olmayacaq və yalnız teleskopla görünə bilər.

Ekspertlərin fikirləri

Tsinghua Universitetindən Yifan He bu hadisəni "nadir təbii təcrübə" adlandırır. University of California, Santa Cruz-dan Yifei Jiao və Tsinghua Universitetindən Yixuan Wu bildirirlər ki, əgər bu ssenari gerçəkləşərsə, bu, planetar elmdə yeni mərhələ olacaq. Wu əlavə meteorit yağışlarının elm üçün çox faydalı məlumatlar gətirəcəyini vurğulayır.

İnsanlara və elmə təsiri

Bu toqquşma yalnız astronomiya həvəskarları üçün deyil, həm də planetar elmi araşdıranlar üçün böyük maraq doğurur. Ayda yaranacaq parlaq flaşlar və Yerə düşəcək meteoritlər gecə səmasında unudulmaz görüntülər yaradacaq. Eyni zamanda, bu hadisə asteroidlərin hərəkətini və toqquşma dinamikasını daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.

Növbəti addımlar

Toqquşmanın dəqiq yeri və vaxtı hələ tam müəyyənləşməyib. NASA və digər təşkilatlar əlavə müşahidələr aparır. Simulyasiya nəticələri hələ peer-review mərhələsindədir. Lakin bu hadisə artıq planetar elmdə böyük maraq doğurub və gələcəkdə asteroid təhlükələrinin öyrənilməsində yeni mərhələ ola bilər.