30 İllik Ürək Xəstəliyi Riskini Dəqiq Ölçən Yeni Kalkulyator Nədir?

Ürək xəstəlikləri: Səssiz təhlükə

Ürək xəstəlikləri ABŞ-da 1950-ci ildən bəri ən çox ölümə səbəb olan xəstəliklər sırasındadır. Ürək tutması, insult və ürək çatışmazlığı kimi ağır nəticələrə gətirib çıxaran bu xəstəliklərin 99%-dən çoxunda əvvəlcədən ən azı bir risk faktoru mövcuddur. Lakin çox insan bu riskləri vaxtında bilmir.

Yeni risk kalkulyatoru: 30 illik perspektiv

2025-ci ildə American College of Cardiology jurnalında dərc olunan tədqiqatda təqdim olunan yeni onlayn risk kalkulyatoru 30-59 yaş arası yetkinlər üçün ürək xəstəliyi riskini 30 illik müddət üçün qiymətləndirir. Bu kalkulyator, American Heart Association-ın PREVENT tənliklərinə əsaslanır və əvvəlki 10 illik risk qiymətləndiricilərindən fərqli olaraq, daha uzunmüddətli və daha geniş nəticələri, o cümlədən ürək çatışmazlığı riskini də proqnozlaşdırır.

Kalkulyator necə işləyir?

İstifadəçilər cins, yaş, bədən kütlə indeksi, qan təzyiqi, xolesterol səviyyəsi, siqaret çəkmə və diabet kimi əsas sağlamlıq göstəricilərini daxil edirlər. Kalkulyator həm 10 illik, həm də 30 illik ürək xəstəliyi riskini faizlə göstərir. Alət sadədir və illik istifadə üçün nəzərdə tutulub. Məqsəd erkən riskin müəyyənləşdirilməsi və həkimlərlə müzakirələrin təşviqidir.

Ekspertlərin fikirləri

Duke Universitetindən Dr. Nishant Shah bildirir ki, “Risk faktorları çox vaxt səssiz olur və erkən danışmaq həyati əhəmiyyət daşıyır.” Mount Sinai Fuster Heart Hospitalından Dr. Matthew Tomey əlavə edir: “Bu xəstəlik həyat seçimlərimizdən asılıdır və risk balları yalnız sağlam seçimlər üçün motivasiya olmalıdır.”

Məhdudiyyətlər və gələcək perspektivlər

Risk kalkulyatoru bütün risk faktorlarını əhatə etmir. Məsələn, koronar arteriyada kalsifikasiya, genetik risklər, lipoprotein(a) səviyyəsi və iltihab göstəriciləri kimi amillər nəzərə alınmır. Həmçinin, fiziki aktivlik və yuxu keyfiyyəti kimi həyat tərzi faktorları modelə daxil deyil. Buna baxmayaraq, PREVENT kalkulyatoru müasir risk qiymətləndirmə vasitəsi kimi qəbul edilir və ürək xəstəliklərinin qarşısının alınmasında yeni ümidlər yaradır.

İnsan həyatına təsiri

Bu kalkulyator insanların öz sağlamlıqlarını yaxından izləməsinə və həkimlərin daha dəqiq diaqnoz qoymasına imkan verir. Erkən riskin müəyyənləşdirilməsi həyat tərzində dəyişikliklərə və vaxtında müalicəyə yol açır. Nəticədə ürək xəstəliklərinin yaratdığı faciələrin sayı azala bilər.

Yeni kalkulyator 2025-ci ildən etibarən pulsuz onlayn istifadəyə təqdim olunub və ürək xəstəlikləri ilə mübarizədə önəmli addım sayılır.