400 milyon illik sirr açılır: Prototaxites nədir və necə yaşayıb?

Prototaxites: Qədim dünyanın nəhəngi

400 milyon il əvvəl, dinozavrlardan və hətta ağaclardan əvvəl, yer üzündə nəhəng bir canlı – Prototaxites mövcud idi. Bu orqanizm 9 metrə qədər hündürlüyü ilə dövrünün ən diqqətçəkən canlılarından biri olub. İlk dəfə 160 il əvvəl aşkar edilən Prototaxites-in təbiəti hələ də tam aydın deyil.

Bitki, heyvan yoxsa göbələk?

Prototaxites-in quruluşu bitki toxumasından fərqlidir və fotosintez etmirdi. Yeni tədqiqatlar göstərir ki, onun fosillərində göbələk biomarkerləri yoxdur və daxili quruluşu məlum göbələklərdən fərqlənir. Bu, onun bitki, heyvan və ya göbələk kimi tanınan qruplara aid olmadığını göstərir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Prototaxites karbon mənbələrindən enerji alırdı və müstəqil inkişaf etmiş tubular çoxhüceyrəli orqanizm ola bilər.

Fosillər və qədim isti bulaq

Prototaxites-in fosilləri Skotlandın Rhynie chert bölgəsində tapılıb. Bu ərazi qədimdə isti bulaq kimi fəaliyyət göstərib və burada tapılan fosillər təxminən 410 milyon il əvvələ aiddir. Rhynie chert ən yaxşı qorunmuş erkən Devon dövrünə aid bitki, göbələk və heyvan fosillərini ehtiva edir. Tədqiqatçılar bu fosillərdən istifadə edərək Prototaxites-in quruluşu və həyat tərzi barədə yeni məlumatlar əldə ediblər.

Hələ açılmamış sirrlər

Prototaxites-in torpağa necə bağlandığı və ömrü boyunca dik olub-olmadığı hələ də məlum deyil. Yeni tədqiqat yalnız Prototaxites-in bir növünü araşdırıb, lakin elm adamları bu tubular orqanizmlərin müxtəlif növlərini və həyat tərzlərini öyrənməyə davam edir.

Ekspertlərin baxışı

Edinburgh və Stanford universitetlərindən olan tədqiqatçılar, eləcə də Parisdəki Təbiət Tarixi Muzeyinin alimləri bu qədim canlıların sirrini açmaq üçün birgə çalışırlar. Onlar bildirirlər ki, Prototaxites-in təbiətini tam başa düşmək üçün daha çox araşdırma lazımdır və bu canlı qədim həyatın ağacında özünəməxsus yer tutur.

İnsanlar üçün nə deməkdir?

Bu tədqiqatlar həyatın ən qədim dövrlərində yer üzündə baş verənləri daha yaxşı anlamağa kömək edir. Prototaxites-in sirri təbiətin müxtəlifliyini və həyatın necə inkişaf etdiyini anlamaqda yeni perspektivlər açır. Hər bir tapıntı qədim dünyanın qaranlıq səhifələrini işıqlandırır və insanın təbiətə baxışını zənginləşdirir.