5 İllik Sızmadan Sonra: Kosmik Stansiyada Tarixi Problemin Həlli

5 İllik Narahatlıq: Hava Sızması Nəhayət Dayandırıldı

Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın (BKS) Rusiya seqmentində 2019-cu ildən bəri davam edən hava sızması problemi nəhayət həllini tapdı. NASA-nın nümayəndəsi Coş Finçin Ars Technica nəşrinə verdiyi məlumata görə, 'Zvezda' modulunun keçid kamerasında (PrK) aşkarlanan mikroskopik çatlar uğurla bağlanıb və hava təzyiqi sabitləşdirilib. Artıq ölçülə bilən hava itkisi qeydə alınmır.

Problemin Kökü və Təhlükə

Hava sızması ilk dəfə 2019-cu ildə aşkar edilmişdi, lakin 2024-cü ildə vəziyyət daha da kritikləşdi. NASA bu problemi 'yüksək ehtimallı risk' və 'ciddi nəticələr' kateqoriyasına daxil edərək, həm stansiyanın, həm də ekipajın təhlükəsizliyinə ciddi təsir göstərə biləcəyini vurğulamışdı. Sızmanın əsas səbəbi, 'Zvezda' modulunun keçid tunelindəki mikroskopik çatlar idi. Bu tunel stansiyanın digər hissələrini birləşdirən vacib bir keçid nöqtəsidir.

Çətin Şəraitdə Həll Yolları

Son illərdə Rusiya kosmonavtları hava sızmasını aradan qaldırmaq üçün çoxsaylı və mürəkkəb əməliyyatlar həyata keçirdilər. Bu proseslərə keçid lyuklarının bağlanması, toz yığılmalarının izlənməsi və sızıntı nöqtələrinin tapılması daxildir. Daha sonra bu çatlar kosmos üçün xüsusi hazırlanmış 'Hermetall-1' kimi materiallarla bağlanıb. Bu material kosmosda öz effektivliyini sübut edib və hətta patentləşdirilib. Lakin çəkisizlik şəraiti və çatların çətin yerləşimi bu işləri daha da mürəkkəbləşdirirdi.

Gələcəkdə Risklər və Təhlükəsizlik

Hava sızmasının dayandırılması böyük bir müvəffəqiyyət olsa da, kosmik agentliklər bu modulu müntəzəm olaraq izləməyə davam edəcəklər. Bu hadisə, BKS-in köhnələn quruluşlarının ümumi problemlərini də üzə çıxardı. 26 ildir orbitdə olan 'Zvezda' modulu stansiyanın həyat dəstəyi sistemləri üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Bu cür köhnəlmə hallarının gələcəkdə daha çox problemlərə yol açacağı ehtimal edilir. Əvvəllər də oxşar sızma hallarının bəzi missiyaların, məsələn, Axiom 4 özəl uçuşunun təxirə salınmasına səbəb olduğu məlumdur.

Ümidverici Nəticə

PrK modulunun hermetikliyinin bərpası BKS-in normal rejimdə fəaliyyətini davam etdirməsinə imkan yaradır. Lakin stansiyanın 2030-cu ilə qədər planlaşdırılan fəaliyyət müddətində təhlükəsizliyin təmin olunması üçün davamlı texniki xidmət və diqqətli monitorinq tələb olunur.