700 Milyon İl Əvvəl: İnsanların Dik Gəzmə Sirri Necə Aşkarlandı?

Sahel İnsanının Qədim Sirləri

2001-ci ildə Çadda səhrada tapılmış Sahel insanı fosilləri insan və meymun xüsusiyyətlərinin qarışığını əks etdirir. Əvvəlcə yalnız kəllə sümüyü aşkar edilmişdi, lakin sonrakı illərdə ətraf sümükləri də tapıldı. Bu tapıntılar alimlər arasında müzakirələrə səbəb oldu: Bu növ insanın birbaşa əcdadı, yoxsa nəsli kəsilmiş bir qolu idi?

Dik Gəzmə Bacarığının Anatomik Sübutları

ABŞ-da, Nyu-York Universiteti başda olmaqla, tədqiqatçılar Sahel insanının ətraf sümüklərini 3D texnologiyası ilə analiz etdilər. Onlar üç əsas anatomik sübut aşkar etdilər:

1. Bud sümüyünün (femur) proksimal hissəsində insanabənzər çıxıntılar və böyük ön bucaq var idi. Bu xüsusiyyətlər ayağın düz durmasını və oynağın sabitliyini təmin edirdi.
2. Onun bud-çanaq əzələləri də insanabənzər idi, bu da dayanmaq, yerimək və qaçmaq üçün vacibdir.
3. Bud sümüyünün uzunluğu qol sümüyünə nisbətən daha çox idi. Bu, dik yeriməyə uyğunlaşma göstəricisidir. Alimlər bildirir ki, Sahel insanının ayaqları müasir insanınkından qısa olsa da, qol-ayaq uzunluğu nisbəti meymunlardan çox, cənub meymunlarına (Australopithecus) yaxın idi.

Erkən İnsan Təkamülünə Yeni Baxış

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, bu tapıntılar dik yerimənin insan təkamülündə düşündüyümüzdən daha erkən meydana gəldiyini göstərir. Sahel insanı, ehtimal ki, çətin şəraitdə həm ağaclarda, həm də yer üzündə yaşamağa uyğunlaşmışdı. Onlar ağaclarda qida axtarır, təhlükələrdən qorunur, lakin yer üzündə dik yerimə qabiliyyətindən istifadə edirdilər.

Elmi Nəticə

Bu tədqiqatın nəticələri "Science Advances" jurnalında dərc olunub. Alimlər bu kəşfi insan təkamülünün erkən mərhələlərini daha yaxşı anlamaq üçün mühüm bir addım kimi qiymətləndirirlər. Sahel insanının həyat tərzi və anatomiyası, müasir insanın necə formalaşdığını anlamağa işıq tutur.