ABŞ-da data mərkəzlərinin enerji və su tələbatı niyə sürətlə artır?

Data mərkəzləri ABŞ-da sürətlə genişlənir

Virciniya ABŞ-ın ən böyük data mərkəz klasterinə ev sahibliyi edir. Burada 23 bazarda 561 data mərkəz fəaliyyət göstərir. Denver, Los Anceles və Pensilvaniya kimi digər regionlarda da data mərkəzlərinin sayı artır. Bu sahədəki sürətli inkişaf texnologiya nəhənglərinin böyük sərmayələri ilə müşayiət olunur.

Milyardlarla dollar sərmayə və artan enerji tələbatı

Meta 2025-ci ilin iyununa qədər 17 milyard dollar (təxminən 29 milyard AZN) sərmayə qoyub. Microsoft isə eyni dövrdə 24.2 milyard dollar (təxminən 41 milyard AZN) xərcləyib. Amazon Şimali İndianada 15 milyard dollar (təxminən 25 milyard AZN) investisiya yatıracaq, bundan əlavə 2024-cü ildə 11 milyard dollar (təxminən 19 milyard AZN) sərmayə elan edib. Bank of America isə 2025-ci ilin iyununda illik data mərkəz xərclərinin 40 milyard dollar (təxminən 68 milyard AZN) səviyyəsində olduğunu qiymətləndirib.

Elektrik tarifləri və enerji şəbəkəsinə təzyiq

2025-ci ilin oktyabr ayında elektrik tarifləri 2024-cü ilin eyni dövrünə nisbətən 5.2% artıb. Data mərkəzlərinə yaxın ərazilərdə isə elektrik qiymətləri son 5 ildə 267% yüksəlib. 2023-cü ildə ABŞ-da data mərkəzləri elektrik istehlakının 4.4%-ni təşkil edirdisə, 2028-ci ildə bu göstəricinin 6.7%-dən 12%-ə qədər artacağı proqnozlaşdırılır.

Oreqon ştatı data mərkəzlərinin elektrik şəbəkəsinə yaratdığı yükü ödəməsini tələb edən qanun qəbul edib. Microsoft da yerləşdiyi ərazilərdə yüksək elektrik haqqı ödəməyi planlaşdırır. Bu addımlar enerji şəbəkələrinin dayanıqlığını təmin etmək və yerli icmaların haqlarını qorumaq məqsədi daşıyır.

Su istifadəsində kritik artım

Data mərkəzləri soyutma üçün böyük həcmdə su istifadə edir. 2030-cu ilə qədər bu göstəricinin 170% artacağı gözlənilir. Bu isə su resurslarına əlavə təzyiq deməkdir və ekoloji narahatlıqlara səbəb olur.

Ekspert rəyləri və icma təsirləri

Enerji sahəsində ekspert Ryan Hledik qeyd edir ki, “Biz necə edək ki, hər kəs bu vəziyyətdə qazansın, yalnız bəzi tərəflər yox, həm də yerli icmalar?” Bu sual data mərkəzlərinin genişlənməsi ilə bağlı sosial ədalət və ekoloji məsuliyyət məsələlərini gündəmə gətirir.

Nəticə

Data mərkəzlərinin sürətlə böyüməsi texnoloji inkişafın mühüm göstəricisi olsa da, onun enerji və su resurslarına təsiri yerli icmalar və ekoloji balans üçün ciddi çağırışdır. Bu sahədə balanslı və ədalətli yanaşma tələb olunur ki, həm texnologiya irəliləsin, həm də insan və təbiət haqları qorunsun.