ABŞ-da Kripto Məxfiliyi: Qanunlar və Gizlilik Arasında Nəzarət Balansı

ABŞ-da kripto məxfiliyinin yeni dövrü

ABŞ Maliyyə Nazirliyinin 2026-cı ilin mart hesabatında kripto valyutalarda məxfilik və tənzimləmə mövzusunda əhəmiyyətli yeniliklər yer alıb. Hesabata görə, 2025-ci ilin əvvəlində aylıq 3.8 milyard uğurlu əməliyyat qeydə alınıb ki, bu da illik 96% artımı göstərir. Bu artım fonunda, qanuni istifadəçilərin maliyyə məxfiliyini qorumaq üçün mikserlərdən istifadə edə biləcəyi vurğulanır.

Mikserlər: Qanuni istifadə və risklər

Maliyyə Nazirliyi qeyd edir ki, qanuni istifadəçilər şəxsi sərvət, iş ödənişləri, xeyriyyə yardımları və istehlak xərclərini tam ictimaiyyətə açmadan qorumaq üçün mikserlərdən istifadə edə bilərlər. Lakin, Nazirlik həmçinin qeyri-qanuni fəaliyyətlərin, o cümlədən Şimali Koreya ilə əlaqəli pul yuma hallarının araşdırılmasına davam edir. 2020-ci ilin mayından bəri mikser xidmətləri vasitəsilə körpülərə təxminən 1.6 milyard dollar daxil olub, onlardan biri isə 900 milyon dollardan çox vəsait qəbul edib və bu, DPRK ilə əlaqəli pul yuma iddialarına səbəb olub.

Stabilcoinlər və məxfilik protokolları

2026-cı ilin fevralında Cambridge Universitetinin analizi göstərir ki, son iki ildə 1.22 trilyon dollar dəyərində stabilcoin transferi həyata keçirilib, lakin bu əməliyyatların cəmi 0.013%-i məxfilik protokollarından istifadə edib. Bu isə göstərir ki, institusional səviyyədə məxfilik alətlərinə tələbat hələ ki, çox aşağıdır.

Tənzimləmə və gələcək perspektivlər

2025-ci ilin iyul hesabatı Maliyyə Nazirliyinə mikser siyasətini yenidən nəzərdən keçirməyi tapşırıb. Nazirlik qanuni məxfilik xidmətlərinin tənzimlənmiş bazarda fəaliyyət göstərə biləcəyini, qeydiyyatdan keçərək, pul köçürmə xidməti kimi fəaliyyət göstərməli və müvafiq hesabatları təqdim etməli olduğunu bildirir. Lakin, mikserlərin hansı dəqiq tənzimləmə tələblərinə cavab verəcəyi hələlik tam aydın deyil.

İnsanlar və bazar üçün nə deməkdir?

Bu siyasət dəyişiklikləri qanuni kripto istifadəçiləri üçün məxfilik təminatı və eyni zamanda maliyyə cinayətlərinin qarşısının alınması üçün şəffaflıq təminatı yaradır. Bazarda şəffaflıq və məxfilik arasında balansın qorunması kripto valyutaların daha geniş qəbuluna və institusional investorların bazara daxil olmasına şərait yarada bilər.

Ekspertlərin fikri

Maliyyə Nazirliyi məxfilik və tənzimləmə arasında fərq qoyur və məxfilik xidmətlərinin kimlər tərəfindən təqdim ediləcəyini müəyyənləşdirməyə çalışır. 2026-cı ilin FATF hesabatı isə stabilcoinlərin qeyri-qanuni istifadəsinə diqqət çəkərək, tənzimləyici orqanların nəzarətini gücləndirməyi tövsiyə edir.

Kripto bazarında məxfilik tələbi artıq bazar strukturunun ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bu, həm istifadəçilərin hüquqlarının qorunması, həm də maliyyə cinayətlərinin qarşısının alınması üçün yeni imkanlar açır.