ABŞ-da Z nəsli peşə təhsilində inqilabi dəyişikliklər gətirir – Nəyi gözləməliyik?

ABŞ-da Z nəsli peşə təhsilinə meyl edir

ABŞ-da Z nəsli, yəni 1997-2012-ci illər arasında doğulan gənclər, süni intellekt və avtomatlaşdırmanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə peşə təhsilinə maraq göstərir. Bu, onların ali təhsilin yüksək maliyyəti və gələcək iş bazarındakı dəyişikliklərə adaptasiya ehtiyacından irəli gəlir.

Ali təhsilin qiyməti və peşə təhsilinin yüksəlişi

Son 30 ildə ABŞ-da ali təhsilin orta qiyməti təxminən iki dəfə artaraq 200 min dollara (təxminən 340 min AZN) çatıb. Bu, gənclərin və ailələrin ali təhsilə yanaşmasını dəyişdirib. 2020-2025-ci illər arasında peşə məktəblərində tələbə sayı 20% artıb, həm dövlət, həm də özəl təhsil müəssisələrində bu artım müşahidə olunur.

Gənclərin seçdiyi peşələr və gəlir perspektivləri

Z nəsli arasında montajçı, elektrikçi, santexnik, avtomexanik, kosmetoloq və qaynaqçı kimi peşələr populyarlaşır. Peşə təhsili proqramları 25 min dollardan (təxminən 42,5 min AZN) aşağı qiymətə təklif olunur və Pell Grants proqramı qısa peşə proqramlarını da maliyyələşdirir. Texniki mütəxəssislər daha tez iş bazarına daxil olur, borc yığmır və karyeranın başlanğıcında illik 80-100 min dollar (təxminən 136-170 min AZN) arasında maaş ala bilirlər.

Sosial baxış və ekspert rəyləri

Buna baxmayaraq, Z nəslinin 71%-i peşə təhsilini ali təhsildən aşağı status kimi qiymətləndirir, yalnız 7%-nin valideynləri uşaqlarının peşə təhsili almasını istəyir. LinkedIn-in baş direktoru isə "Gələcək iş bazarı ən prestijli diplomlara sahib olanların deyil, adaptasiya və öyrənmə bacarığı olanların olacaq" deyə vurğulayır. Uorren Baffet ali təhsilin zəruriliyini şübhə altına alır, Bill Gates isə iş vaxtının ən azı 10%-ni özünüinkişafa həsr etməyi tövsiyə edir.

Gənclərin gələcək perspektivi

Z nəsli üçün peşə təhsili həm iqtisadi, həm də praktik baxımdan cəlbedici alternativə çevrilir. Bu, onların gələcəkdə daha çevik və rəqabətqabiliyyətli olmasına şərait yaradır. Eyni zamanda, sosial stereotiplərin dəyişməsi və peşə təhsilinin statusunun yüksəlməsi üçün zaman tələb olunur.