ABŞ-ın qara siyahısındakı Çin texnologiya nəhəngləri süni intellektə necə çıxış əldə edir?

Çin texnologiya nəhəngləri ABŞ-ın qara siyahısındadır

ABŞ hökuməti üç böyük Çin texnologiya şirkətini – Alibaba, Baidu və Tencent-i hərbi qara siyahıya daxil edib. Bu addım onların ABŞ-ın qabaqcıl süni intellekt texnologiyalarına birbaşa çıxışını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Lakin maraqlı məqam odur ki, bu şirkətlər hələ də süni intellekt sahəsində qabaqcıl xidmətlərdən istifadə edə bilirlər, əsas odur ki, bunu düzgün ölkə vasitəsilə etsinlər.

Sinqapur filialları vasitəsilə texnologiyaya çıxış

OpenAI və Google kimi ABŞ-ın aparıcı süni intellekt şirkətləri, Sinqapurda qeydiyyatdan keçmiş filiallara xidmət göstərir. Bu filiallar hüquqi baxımdan Sinqapur şirkətləri kimi fəaliyyət göstərdiyindən, ABŞ-ın ixrac nəzarətləri əsasən şirkət və yer adlarına yönəldilir. Nəticədə, Çin əsaslı birbaşa çıxış bloklanır, amma Sinqapur filialları vasitəsilə bu texnologiyalara giriş mümkündür.

Hazırkı qaydalar OpenAI-nin GPT-5.6 və Anthropic-in Mythos və Fable kimi qabaqcıl modellərinə birbaşa çıxışı bloklayır, lakin Çin mərkəzli şirkətlərin bu qabaqcıl AI proqram təminatından istifadə etməsinə tam qadağa qoymur. Bu boşluq bulud xidmətləri müqavilələrinin bağlanmasına imkan yaradır.

İddialar və qarşılıqlı ittihamlar

Anthropic şirkəti Çin texnologiya şirkətlərinin qabaqcıl modellərə çıxışını qadağan edib və ABŞ hökumətindən daha sərt ixrac nəzarətləri tələb edir. Onlar Alibaba-nın 25 000 saxta hesab yaradaraq 28.8 milyon qarşılıqlı əlaqə həyata keçirdiyini iddia edir. Alibaba isə ABŞ məhkəməsindən 1260H siyahısından çıxarılmasını tələb edib və bu qərarı “arbitrar və əsassız” adlandırıb. Baidu şərh verməkdən imtina edib, Tencent və Alibaba isə Financial Times-ın suallarına cavab verməyib.

Ekspertlərin fikirləri və gələcək perspektivlər

Ekspertlər hesab edir ki, ABŞ-ın ixrac nəzarətləri Çin süni intellekt inkişafını yavaşladır, lakin proqram təminatında mövcud boşluqlar bu nəzarətlərin effektivliyini azaldır. Sinqapur yolu gələcəkdə proqram təminatı nəzarətinin əsas mövzusu ola bilər. Bu, texnologiya şirkətlərinin qlobal bazarda fəaliyyətini və süni intellekt sahəsində rəqabəti yeni mərhələyə daşıyır.

İnsan və sosial təsirlər

Bu gərginlik texnologiya sahəsində qlobal rəqabəti artırır və süni intellektin inkişafında yeni maneələr yaradır. Çin şirkətlərinin qabaqcıl texnologiyalara çıxışının məhdudlaşdırılması həm qlobal innovasiya dövriyyəsinə təsir edir, həm də texnologiyaya çıxışın hüquqi və coğrafi sərhədlərlə necə məhdudlaşa biləcəyini göstərir. Bu isə istifadəçilər və şirkətlər üçün yeni çağırışlar yaradır.