ABŞ Avropanın Airbus kreditini ticarət münaqişəsi kimi görür – Nə baş verir?

Airbus üçün böyük kredit və ABŞ-ın narahatlığı

Avropa İnvestisiya Bankı (EIB) 2026-cı ilin iyun ayında Airbus-a 3 milyard avro (təxminən 3,4 milyard dollar) kredit ayırıb. Bu vəsait əsasən tədqiqat, inkişaf və innovasiya layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün nəzərdə tutulub. Kreditin məqsədi Avropanın kritik texnologiyalarda Çin və ABŞ-dan asılılığını azaltmaqdır.

ABŞ ticarət nümayəndəsinin sərt mövqeyi

ABŞ ticarət nümayəndəsi Jamieson Greer Avropa İttifaqını bu kreditə görə xəbərdar edib. O bildirib ki, bu kredit transatlantik ticarət sülhünü və böyük mülki təyyarə layihələrinin maliyyələşdirilməsi barədə razılaşmanı təhlükə altına qoyur. Greer həmçinin qeyd edib ki, iyun ayında verilən kreditlə bağlı təkrar sorğularına baxmayaraq, onun idarəsi hələ də detalları ala bilməyib. O, "Bu vəziyyət aviasiya sənayesində transatlantik ticarətdə ciddi qeyri-müəyyənlik yaradır" deyib.

Boeing və ABŞ hökumətinin tələb etdiyi şəffaflıq

ABŞ-ın Boeing şirkəti iyul ayında hökuməti Airbus-a verilən kreditlə bağlı daha çox şəffaflıq tələb etməyə çağırıb. ABŞ bu kreditin yeni təyyarə modelinin hazırlanmasına sərf edilə biləcəyi barədə şübhələrə görə narahatdır.

Avropa rəsmilərinin mövqeyi

Avropa İnvestisiya Bankının rəhbəri Nadia Calviño bildirib ki, Airbus ABŞ rəqibləri ilə bərabər səviyyədədir və kredit bu balansı qorumağa yönəlib. O deyib: "Bizim həqiqətən dünya səviyyəsində lider olan şirkətlərimiz var. İndi onların imkanlarını genişləndirməli və dəstəkləməliyik."

Dövlət dəstəyi və ticarət münaqişəsinin perspektivi

Fransa, Almaniya, İspaniya və əvvəlki dövrlərdə Böyük Britaniya Airbus-a dövlət kreditləri verərək şirkətin inkişafını dəstəkləyib. ABŞ bu kreditlərə görə Ümumdünya Ticarət Təşkilatına müraciət edib və tərəflər klassik dövlət kreditlərinin verilməməsi barədə razılığa gəliblər. Lakin iyun ayında verilən EIB krediti təkcə yeni təyyarə proqramı üçün deyil, ümumi tədqiqat, inkişaf və innovasiya üçün nəzərdə tutulub. Bu, Avropanın Airbus-u dəstəkləməsi və transatlantik ticarət sülhünü qorumaq cəhdidir.

Bu gərginlik aviasiya sənayesində transatlantik əməkdaşlığın gələcəyinə dair suallar yaradır. Airbus və Boeing arasındakı rəqabət yalnız bazar payı uğrunda deyil, həm də dövlət dəstəyi və ticarət siyasətləri ilə bağlıdır. Bu vəziyyət sənayenin gələcək innovasiyalarına və qlobal ticarət münasibətlərinə təsir göstərə bilər.