2027-ci ildə AI şəkil saxtakarlığı 40 milyard dollarlıq zərər gətirəcək – Niyə?

Süni intellektlə yaradılan şəkil saxtakarlığı sürətlə artır

Süni intellektin inkişafı ilə yaradılan saxta şəkillər gündəlik həyatımızda daha çox yayılır. Deloitte-in Maliyyə Xidmətləri Mərkəzinin təxminlərinə görə, 2023-cü ildə ABŞ-da bu tip saxtakarlıq zərərləri 12.3 milyard dollar təşkil edib və 2027-ci ildə bu rəqəm 40 milyard dollara çatacaq.

Həqiqi və saxta şəkilləri ayırmaq getdikcə çətinləşir

"İndi artıq nə həqiqi, nə saxta olduğunu bilmək çətindir," – deyə, süni intellekt saxtakarlığı ilə mübarizə aparan mütəxəssis Touradj Ebrahimi bildirir. Saxtakarlar məzmunlarını AI ilə yaradıldıqlarını gizlədirlər, bu isə istifadəçilərin etibarını azaldır.

Beynəlxalq standartlar və yeni texnologiyalarla mübarizə

Cenevrədə BMT-nin himayəsi altında keçirilən AI for Good konfransında IEC, ISO və ITU kimi beynəlxalq standartlaşdırma təşkilatları JPEG Trust standartını təkmilləşdirərək şəkillərə metadata əlavə etməklə onların mənşəyini sənədləşdirməyə çalışırlar. JPEG Trust Part 2 etibarlılıq profil parçalarını və hesabat şablonlarını təqdim edir, Part 3 isə media aktivlərinin su nişanını (watermarking) əhatə edir. Lakin bu standartlar saxta məzmunu avtomatik olaraq etiketləmir, çünki etibarlılıq istifadəçinin kontekstindən asılıdır.

Yeni yanaşmalar və gələcək perspektivlər

2018-ci ildən başlayaraq JPEG komitəsi saxta şəkillərlə mübarizəyə başlayıb. EIC və ISO-nun AI və Multimedia Authenticity and Standards təşəbbüsü çərçivəsində Originator Profile adlı rəqəmsal məzmunun mənşəyini sənədləşdirmə sistemi və H.MMAUTH adlı multimedia məzmununun autentifikasiyası üçün çərçivə hazırlanır.

İnsanların gündəlik həyatına təsiri

Bu standartlar və texnologiyalar insanların rəqəmsal məzmunlara olan etibarını bərpa etmək üçün vacibdir. Artıq hər kəs üçün sual yaranır: "Bu şəkil həqiqidir, yoxsa süni intellekt tərəfindən yaradılıb?" Mütəxəssislər bildirir ki, gələcəkdə bu sualın cavabı daha aydın olacaq, amma hələlik diqqətli olmaq lazımdır.