Aləmin sirri açılır: Ən isti və erkən qalaktika klasteri kəşf edildi

Kainatın ən erkən və isti qalaktika klasteri aşkarlandı

Astronomlar kainatın yaranmasından cəmi 1.4 milyard il sonra formalaşmış və 30-dan çox qalaktikanı ehtiva edən bir qalaktika klasteri aşkar ediblər. Bu klaster, SPT2349-56, mövcud nəzəriyyələrə meydan oxuyaraq, qalaktikaların və qalaktika klasterlərinin formalaşma sürəti ilə bağlı anlayışlarımızı dəyişdirir.

Nə üçün bu kəşf vacibdir?

SPT2349-56 klasteri, cavan yaşına baxmayaraq, müasir qalaktika klasterlərindən daha isti və daha inkişaf etmiş görünür. Bu, qalaktika klasterlərinin necə və nə qədər sürətli formalaşdığına dair mövcud modellərin yetərsiz olduğunu göstərir. Astronomlar hesab edirlər ki, klaster daxilindəki üç supermassiv qara dəlik erkən kainatın enerjisini güclü şəkildə dəyişdirib və klasterin dinamikasını formalaşdırıb.

Alimlərin fikirləri

Kanadanın Dalhousie Universitetindən astronomiya professoru Scott Chapman bu barədə deyir: 'Bu, erkən kainatda nələrin baş verdiyini anlamamız üçün böyük bir fürsətdir. Supermassiv qara dəliklərin təsiri düşündüyümüzdən daha erkən və güclü olub.'

İsti qaz atmosferi: yeni bir fenomen

SPT2349-56 klasterinin ətrafında olan qazın temperaturu 100 milyon dərəcədən artıqdır. Bu qaz, intraklaster mühit adlanır və kainatın yaranmasından sonra qalıq istilik olan kosmik mikrodalğa fonu üzərində öz izini buraxır. Bu fenomen Sunyaev-Zeldovich effekti ilə ölçülür və klasterin inanılmaz dərəcədə yüksək enerjili olduğunu göstərir.

İnsan təsiri və gələcək araşdırmalar

Klaster daxilində ulduzların yaranma sürəti də qeyri-adi dərəcədə yüksəkdir — hər il 5000 yeni ulduz formalaşır. Bu sürət, bizim Süd Yolu qalaktikasında ulduzların yaranma sürətindən minlərlə dəfə çoxdur. Tədqiqatın rəhbəri, Britaniya Kolumbiyası Universitetindən Dazhi Zhou, bu barədə bildirir: 'Biz bu intensiv ulduz yaranmasının, aktiv qara dəliklərin və həddindən artıq isti atmosferin bir-biri ilə necə əlaqəli olduğunu anlamaq istəyirik.'

Bu kəşf, qalaktika klasterlərinin formalaşması ilə bağlı mövcud nəzəriyyələrə meydan oxuyur və astronomiya sahəsində yeni suallar doğurur. Araşdırmanın nəticələri 5 yanvar tarixində 'Nature' jurnalında dərc edilib.