Alimlərdən İnqilabi Kəşf: Suyu Tək Atomlu Oksigenlə İlk Dəfə Görüntülədilər

Suyun İçində Tək Atomlu Oksigen İlk Dəfə Görüntüləndi

Suyun içində tək atomlu oksigenin necə davrandığı alimlər üçün uzun illər boyu araşdırma mövzusu olub. Bu atomun yüksək oksidləşdirici gücü tibbdən sənayeyə qədər bir çox sahədə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin oksigenin su ilə qarşılıqlı təsiri hələ də tam başa düşülməyib.

Şimali Karolina Dövlət Universiteti, Prinston və Texas A&M Universitetlərindən olan alimlər birgə tədqiqat apararaq bu problemi həll etməyə nail olublar. Onlar femtosaniyə (bir kvadrilyonda bir saniyə) lazer texnologiyasından istifadə edərək oksigen atomlarını suyun içində ilk dəfə görüntüləyiblər. Bu metod oksigen atomlarının həyəcanlanmış vəziyyətdə yaydığı flüoresan işığı ölçərək onların mövcudluğunu təsdiqləyib.

Yeni Texnologiyanın Əsasları

Tədqiqatçılar iki-fotonlu udulma ilə lazerin yaratdığı flüoresan (TALIF) adlı texnikadan istifadə ediblər. Bu texnologiya atomların eyni anda iki fotonu udaraq həyəcanlanmış vəziyyətə keçməsini təmin edir. Daha sonra atomlar bu enerjini flüoresan işıq kimi buraxır və bu işıq vasitəsilə atomların konsentrasiyası ölçülür.

Bu prosesin çətinliyi ondan ibarətdir ki, su həyəcanlanmış atomları çox qısa zamanda söndürür. Lakin femtosaniyə lazer texnologiyası atomları o qədər sürətlə həyəcanlandırır ki, alimlər onları söndürülmədən əvvəl görüntüləyə bilirlər. Tədqiqatçılar bu flüoresan nəticələrini kalibrlənmiş ksenon sıxlığı siqnalı ilə müqayisə edərək oksigen atomlarının sıxlığını təxmin ediblər. Bu metodla suyun səthinə yaxın olan bölgədə təxminən 10¹⁶ sm⁻³ oksigen atomu olduğu müəyyən edilib.

Nəticələr və Gələcək Perspektivlər

Tədqiqat nəticəsində alimlər müəyyən ediblər ki, oksigen atomları suda onlarla mikrosaniyə müddətində mövcud ola bilir və yüzlərlə mikrometr məsafəyə qədər hərəkət edə bilir. Bu, əvvəlki modellərin təxmin etdiyindən qat-qat böyük bir məsafədir. Bu tapıntı mövcud nəzəriyyələrin yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edir.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu metod bir çox sahədə, o cümlədən kimyəvi reaksiyaların daha dəqiq başa düşülməsində və yeni texnologiyaların inkişafında istifadə edilə bilər. Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, bəzi məhdudiyyətlər mövcuddur, məsələn, lazerlə həyəcanlandırılmış atomların su ilə toqquşmasının həmişə atomu söndürüb-söndürmədiyi tam dəqiq bilinmir. Bu səbəbdən əldə edilən nəticələr yuxarı hədd kimi qəbul edilməlidir.

İnsan Həyatına Təsiri

Bu kəşf tibbi texnologiyalarda, xüsusilə də oksigen əsaslı müalicə metodlarında yeni imkanlar yarada bilər. Eyni zamanda, sənaye sahələrində oksigenin daha effektiv istifadəsinə şərait yaradacaq. Bu nailiyyət elm dünyasında böyük maraq doğuraraq gələcəkdə daha böyük yeniliklərin başlanğıcı ola bilər.