Amsterdam Universiteti nanoskalada işığı idarə edən inqilabi güzgü hazırladı

İşığın idarəsində yeni mərhələ

Amsterdam Universitetinin fizikləri işığı nanoskalda idarə edə bilən aktiv güzgü hazırlayıblar. Bu güzgü ənənəvi statik metasəthlərdən fərqli olaraq, istənilən vaxt yandırılıb-söndürülə bilir. Tədqiqat Light: Science & Applications jurnalında 2026-cı ilin yanvarında dərc olunub.

Metasəthlər və onların yenilikləri

Metasəthlər ultras nazik optik örtüklərdir, işığı əymək və fokuslamaq qabiliyyətinə malikdirlər. Lakin ənənəvi metasəthlər dəyişdirilə bilməz və statik qalır. Yeni tədqiqat isə aktiv tənzimlənən metasəth təqdim edir. Onun əsasını tək qatlı tungsten disulfid (WS₂) təşkil edir. WS₂ qatında kvant effektləri otaq temperaturunda belə davam edir ki, bu da cihazın praktik istifadəsini mümkün edir.

Eksitonların rolu

WS₂ işığı udduqda eksitonlar yaranır – elektron və boşluğun elektrostatik bağlanması. Bu eksitonlar cihazın iş rejimini müəyyən edir. Gərginlik tətbiq ediləndə eksitonlar basdırılır və işıq udulur, nəticədə cihaz qırmızı işığı (621 nanometr dalğa uzunluğunda) əks etdirməyən nanoskal güzgü kimi fəaliyyət göstərir.

Tədqiqatçılar və perspektivlər

Tədqiqatı aparan Tom Hoekstra və Jorik van de Groep bildirir ki, bu texnologiya optik rabitə və optik hesablama sahəsində böyük perspektivlər açır. İşığın aktiv idarəsi rabitə sürətini artırmaqla yanaşı, hesablama texnologiyalarında yeni imkanlar yaradacaq.

İnsanlara təsiri

Bu kəşf gündəlik həyatımıza necə təsir göstərə bilər? Daha sürətli internet, daha effektiv optik cihazlar və enerji sərfiyyatını azaldan texnologiyalar yaxın gələcəkdə reallığa çevriləcək. İşığın nanoskalda idarəsi texnologiyanın insan həyatını daha rahat və sürətli etməsi üçün yeni qapılar açır.