Elm və Kosmos

Andromedada ilk dəfə: Ulduz yoldaşını udan nəhəng hadisə canlı izləndi

Andromedada ilk dəfə: Ulduz yoldaşını udan nəhəng hadisə canlı izləndi
1
Süni intellekt

Andromedada nadir ulduz hadisəsi

Kosmosun dərinliklərində, Andromeda qalaktikasında qeyri-adi bir astronomik hadisə baş verib. İlk dəfə olaraq, astronomlar ulduzun yoldaşını udduğunu birbaşa müşahidə edə biliblər. Bu, ulduzların həyat dövründə nadir rast gəlinən, amma uzun müddətdir nəzəriyyələrdə mövcud olan bir prosesdir.

WNTR23bzdiq: Nəhəng qırmızı ulduzun sirri

Araşdırılan ulduz WNTR23bzdiq adlanır. Bu ulduz Günəşdən 7 dəfə ağır və 350 dəfə böyükdür. 2018-ci ildən başlayaraq onun parlaqlığında artım müşahidə olunub, 2023-cü ildə isə NASA-nın NEOWISE və Kaliforniyadakı Palomar rəsədxanasının WINTER teleskopları bu parıltını təsdiqləyib. 2025-ci ilin dekabrında NASA-nın James Webb Kosmos Teleskopu ilə aparılan müşahidələr bu parlaqlığın səbəbini ortaya qoyub: ulduz yoldaşını udurdu.

İkiqat ulduz sistemində ölüm rəqsi

Hadisə "Bao" adlı ikiqat ulduz sistemində baş verib. Burada böyük qırmızı nəhəng yoldaşı olan ulduzu udmağa başlayıb. Yoldaş ulduz Günəşin təxminən 70%-i qədər kütləyə malikdir. 2025-ci ilin sonunda baş verən böyük işıq partlayışı isə yoldaş ulduzun nəhəngin mərkəzinə çırpılması ilə əlaqələndirilir. Bu partlayış zamanı Günəşin 0.1-0.2 kütləsi qədər material kosmosa atılıb.

Ekspertlərin fikirləri və gələcək perspektivlər

Columbia Universitetindən astrofizik Viraj Karambelkar bu hadisəni "tamamilə heyrətamiz" adlandırıb və əlavə edib ki, "ulduzun yoldaşını udduğunu birbaşa izləmək çox çətindir". O, bu müşahidənin ulduzların ömrü və ölüm proseslərinə dair nəzəriyyələri təsdiqlədiyini vurğulayıb. Karambelkar gələcəkdə oxşar hadisələrin daha çox aşkar ediləcəyinə ümid edir.

İnsanlıq üçün yeni kəşf

Bu müşahidə ulduzların həyatının son mərhələlərini anlamaqda yeni imkanlar açır. İndi alimlər ulduzların necə dəyişdiyini, onların ölümlə üzləşərkən hansı proseslərdən keçdiyini daha dəqiq izləyə biləcəklər. "Bao" sisteminin tam taleyi hələ dəqiqləşməyib, amma bu kəşf gələcəkdə kosmik araşdırmalar üçün yeni üfüqlər açır.

Xəbəri bəyəndiniz?

OXŞAR XƏBƏRLƏR

HAMISINA BAX →