Antarktida Tvayts Buzlağının Əriməsi: İsti suyun təhlükəli təsiri

Antarktida buzlağında kritik ərimə

Tvayts buzlağı, Antarktikanın qərb hissəsində yerləşən və Böyük Britaniya boyda ərazini əhatə edən nəhəng buz kütləsidir. Bu buzlaq, digər buzlaqların okeana sürüşməsinin qarşısını alaraq qlobal dəniz səviyyəsinin sabit qalmasında mühüm rol oynayır. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, Tvayts buzlağı həm havadan, həm də okeanın daxilindən sürətlə əriməkdədir.

İsti suyun təhlükəli təsiri

Buzlağın əriməsini sürətləndirən əsas amillərdən biri isti okean sularının buzlağın altına daxil olmasıdır. Bu isti su, buzlağın dayanıqlığını zəiflədərək onun sürətlə çöküşünə səbəb olur. Əgər buzlaq tamamilə çökərsə, dəniz səviyyəsi təxminən 3 metr qalxacaq. Bu isə sahil şəhərlərinin xəritədən silinməsi deməkdir.

Geo-mühəndisliklə mübarizə planı

Alimlər Tvayts buzlağının əriməsinin qarşısını almaq üçün qeyri-adi bir plan hazırlayıblar. Layihə okeanın dibinə nəhəng sualtı divarlar yerləşdirməyi nəzərdə tutur. Bu divarlar isti okean axınlarının buzlağa daxil olmasını kəsərək əriməni yavaşlatmaq məqsədi daşıyır. Lakin bu layihənin həyata keçirilməsi üçün 50 milyard dollar (təxminən 85 milyard manat) vəsait tələb olunur.

Ekoloqların narahatlığı və alternativ yanaşmalar

Ekoloji mütəxəssislər sualtı divar layihəsinə şübhə ilə yanaşırlar. Onlar karbon emissiyalarının azaldılmasını əsas həll yolu hesab edir və təbiətə müdaxilənin risklərini vurğulayırlar. Buna baxmayaraq, layihə tərəfdarları geo-mühəndislik addımlarının artıq qaçılmaz olduğunu və təcili tədbirlər görülməsinin vacib olduğunu bildirirlər.

İnsanlar və gələcək

Tvayts buzlağının taleyi yalnız Antarktida ilə məhdudlaşmır. Bu buzlağın əriməsi qlobal iqlim dəyişikliklərinin insan həyatına birbaşa təsirinin canlı nümunəsidir. Sahil şəhərlərində yaşayanlar artıq yüksələn dəniz səviyyəsinin yaratdığı risklərlə üz-üzədir. Bu səbəbdən alimlərin və siyasətçilərin birgə səyləri gələcək nəsillərin təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.