Anthropic müəllif hüququ pozuntusuna görə 1.5 milyard dollar cərimələndi

Süni intellekt və müəllif hüquqları arasında tarixi məhkəmə

Anthropic şirkəti məşhur Claude AI chatbotunu təlim keçirmək üçün 500,000-dən çox müəllif hüquqları qorunan əsəri qanunsuz yükləməkdə ittiham olunub. Bu işdə 100,000-ə yaxın iddia verilib və nəticədə şirkət ümumilikdə 1.5 milyard dollar (təxminən 2.55 milyard AZN) ödəməyi qəbul edib.

İddiaların əsas məzmunu və razılaşmanın detalları

Müəlliflər iddia edirlər ki, Anthropic pirat saytlar olan Library Genesis və Pirate Library Mirror vasitəsilə əsərləri icazəsiz yükləyib. Hər uyğun əsər üçün müəlliflərə 3,000 dollar (təxminən 5,100 AZN) ödəniləcək. İddiaların cəmi 0.5%-dən az hissəsi razılaşmadan imtina edib.

ABŞ-ın Federal Hakimi William Alsup ilkin təsdiqi saxlayaraq, müəlliflərə məlumat çatdırmaq üçün geniş kampaniya aparıb. Bu kampaniya poçt, email, sosial media və digər rəqəmsal kanalları əhatə edib. Rəsmi razılaşma saytında uyğun əsərlərin axtarış bazası yaradılıb.

Gələcək addımlar və təsdiq iclası

Məhkəmə 23 aprel 2026-cı ildə yekun təsdiq iclası keçirəcək. Son iddia vermə tarixi isə 30 mart 2026-cı ildir. Razılaşma 2025-ci ilin sentyabrında təsdiqlənib.

Ekspert rəyi və insan hekayələri

Bu razılaşma süni intellekt şirkətləri ilə müəllif hüquqları sahəsində ilk belə böyük razılaşmadır. Hüquqşünaslar bildirirlər ki, bu, AI-nin inkişafında etik və hüquqi sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi üçün önəmli addımdır.

Müəlliflər üçün isə bu, əsərlərinin dəyərinin tanınması və qorunması deməkdir. Bir çox yazıçı bu razılaşmanı ədalətin bərpası kimi qiymətləndirir, çünki əsərlərinin icazəsiz istifadəsi onların gəlirlərinə ciddi zərbə vurmuşdu.

Nəticə

Anthropic pirat nüsxələri məhv etməyi vəd edib, bu da gələcəkdə oxşar pozuntuların qarşısını almağa yönəlib. Bu məhkəmə işi süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə müəllif hüquqlarının qorunmasının nə qədər vacib olduğunu göstərir və digər AI şirkətlərinə də ciddi siqnal verir.

"The class has spoken." – bu sözlər müəlliflərin haqlarının tanınması uğrunda atılan böyük addımı simvolizə edir.