Atakama səhrasında 80 metrlik ELT domu: Texnologiyada yeni dövr başlayır

Atakama səhrasında nəhəng ELT domu

Çilinin Cerro Armazones dağında tikilən Extremely Large Telescope-un (ELT) 80 metr hündürlüyündə metal domu artıq formalaşır. 2025-ci ilin dekabrında çəkilmiş fotolar domun möhtəşəm ölçülərini və tikinti işlərinin sürətini göstərir.

Güzgü texnologiyasında inqilab

ELT-nin əsas güzgüsü 39 metr diametrdədir – bu, əvvəlki teleskopların güzgülərindən dörd dəfə böyükdür. Bu nəhəng güzgü kosmosun ən uzaq və ən incə detallı görüntülərini əldə etməyə imkan verəcək.

Domun innovativ dizaynı

Domun motorlu qapıları alüminium örtüklə bəzədilir və xarici örtük optikanı gündüz istiliyindən qoruyur. Zəlzələlərə qarşı xüsusi şok uducular domun bazasında yerləşdirilib. Üstəlik, domun üst hissəsi beton təməlin üzərində fırlanaraq teleskopun səmanı dəqiq izləməsinə şərait yaradır.

Gələcəyə baxış

Domun tamamlanması 2027-ci ildə planlaşdırılır. Ondan sonra beş böyük güzgü quraşdırılacaq. İlk test müşahidələri 2029-cu ilin əvvəlində, ilkin elmi müşahidələr isə 2030-cu ilin dekabrında həyata keçiriləcək.

İnsanlıq üçün yeni imkanlar

ELT optik və infraqırmızı astronomiyada böyük irəliləyiş vəd edir. Bu teleskop uzaq kosmik obyektlərin ən kəskin görüntülərini təqdim etməklə yanaşı, Yerə bənzər ekzoplanetlərin axtarışında insanlara yeni üfüqlər açacaq. Kainatın sirlərini anlamaq istəyən alimlər üçün ELT əsl inqilabdır.

Bu nəhəng teleskopun tikintisi və gələcək müşahidələri insanlığın kainata baxışını kökündən dəyişəcək. Atakama səhrasında yüksələn bu möhtəşəm dom, ulduzlara olan arzumuzu daha da yaxınlaşdırır.