Avropa ABŞ Texnologiyalarından Necə Asılılığı Azaldır? Rəqəmsal Müstəqilliyə Doğru

Avropada texnoloji müstəqillik üçün yeni dövr başlayır

Avropa hökumətləri ABŞ texnologiyalarından asılılığı azaltmaq üçün genişmiqyaslı tədbirlər görür. 3 iyun 2026-cı ildə Avropa Komissiyası "Avropa Texnoloji Suverenliyi Paketi"ni təqdim edərək, yerli bulud xidmətləri və süni intellektin inkişafını prioritet elan etdi. Bu addım Avropanın rəqəmsal gələcəyini öz nəzarətində saxlamaq istəyindən xəbər verir.

Fransa və Almaniyada açıq mənbəyə keçid

Fransa hökuməti qeyri-avropa IT xidmət təminatçılarından imtina etməyi planlaşdırır. Ölkədə Microsoft-un Windows əməliyyat sistemi bəzi iş stansiyalarında açıq mənbə alternativi olan Linux ilə əvəz olunur, dövlət xidmətləri isə ABŞ-ın Zoom platforması yerinə Fransanın İnterministerial Rəqəmsal İşlər İdarəsi tərəfindən hazırlanmış Visio platformasından istifadə edir. Bu dəyişikliklər ictimai xidmətlərin təhlükəsizliyini və müstəqilliyini artırmaq məqsədi daşıyır.

Almaniya və Danimarka da oxşar addımlar atır. Məsələn, Şlezviq-Holşteyn əyalət hökuməti Microsoft məhsullarını açıq mənbə alternativləri ilə əvəz edir. Kiel Universitetində rəqəmsal müstəqillik mövzusunda müzakirələr davam edir.

Tədqiqat müəssisələrində ABŞ texnologiyalarından uzaqlaşma

Fransanın Milli Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi (CNRS) ABŞ mənşəli istehlakçı chatbotlarından, o cümlədən San-Fransiskoda yerləşən OpenAI-nin ChatGPT və Google-un Gemini məhsullarından istifadəni qadağan edib. Bunun əvəzinə, CNRS işçilərinə Parisdə yerləşən Mistral AI tərəfindən yaradılmış Emmy adlı generativ süni intellekt alətindən istifadəni tövsiyə edir. PSL Universitetində isə CNRS-nin Zoom ilə müqaviləsini ləğv etməsindən sonra Visio platformasına keçid baş verib.

Avropa Tədqiqat Fondunun dəstəyi

Almaniyanın ən böyük tədqiqat fondu olan Almaniya Tədqiqat Fondu (DFG) açıq mənbə Avropa məhsullarının istifadəsini təşviq edir və ABŞ-da saxlanılan vacib məlumat dəstlərinin qorunması üçün maliyyələşdirdiyi ilk dörd layihə də ABŞ mənşəli məlumat dəstlərini əhatə edir. Bu, Avropanın rəqəmsal müstəqilliyini möhkəmləndirmək üçün strateji addımlardan biridir.

Geosiyasət və texnologiyanın ayrılmazlığı

Avropa rəsmiləri bildirirlər ki, "geosiyasət və texnologiya ayrılmazdır" və "Avropa öz məlumatlarının, təchizat zəncirlərinin və gələcəyinin idarəsini təmiz və davamlı şəkildə öz əlində saxlamalıdır". ABŞ şirkətlərinin idarə etdiyi sistemlərdən uzaqlaşmaq getdikcə daha məntiqli görünür.

İnsanlar və gələcək

Bu dəyişikliklər Avropa vətəndaşlarının məlumat təhlükəsizliyini artırmaqla yanaşı, yerli texnologiyaların inkişafına təkan verir. Eyni zamanda, rəqəmsal müstəqillik Avropanın texnoloji suverenliyini təmin edərək, gələcəkdə daha az xarici asılılıqla üzləşməsinə imkan yaradacaq. Bu prosesdə universitetlər, tədqiqat mərkəzləri və hökumətlər birgə çalışır, yeni texnologiyaların tətbiqini sürətləndirirlər.

Avropanın texnoloji müstəqillik yolunda atdığı addımlar dünya texnologiya arenasında yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.