Avropa İttifaqı Pax Silica ilə Çinə qarşı texnoloji rəqabəti necə gücləndirir?

Pax Silica: ABŞ-ın texnoloji rəqabət strategiyası

Avropa İttifaqı, Almaniya və Yunanıstan daxil olmaqla 19 ölkə Pax Silica təşəbbüsünə qoşulub. Bu müqavilə ABŞ-ın Avropa və Çinlə texnoloji rəqabətində əsas strategiyası kimi formalaşıb. ABŞ Dövlət Katibinin İqtisadi İşlər üzrə müavini Jacob Helberg bu təşəbbüsü dəstəkləyərək, Pax Silica-nın Çinlə rəqabətdə mühüm vasitə olduğunu vurğulayıb.

Texnologiyada əməkdaşlıq və asılılığın azaldılması

Pax Silica üzvləri texnologiya təchizat zəncirində əməkdaşlıq edir və Çinlə texnoloji asılılığı azaltmaq məqsədi güdürlər. Helberg açıq şəkildə bildirib ki, bu təşəbbüs ABŞ-ın hərbi-sənaye kompleksinin maraqlarına xidmət edir. Palantir şirkəti isə bu layihədən faydalanacaq əsas şirkətlərdən biridir. ABŞ hazırda dünya hesablama gücünün 75%-ni idarə edir və bu güc Pax Silica üzvlərinə tam təmin olunacağına zəmanət verilmir.

Fransa və Filippinlərin mövqeyi

Fransa Pax Silica müqaviləsinə qoşulmayıb və rəqəmsal suverenliyini qorumağa çalışır. Fransa ABŞ texnologiyalarından uzaqlaşaraq öz milli alternativlərini inkişaf etdirir. Digər tərəfdən, Filippinlər müqaviləyə qoşulub, lakin ABŞ-ın iqtisadi təhlükəsizlik zonasında suverenlik və diplomatik immunitet tələblərini rədd edib. Bu zona təxminən 4,000 akr sahəni əhatə edir və statusu hələ də müzakirə olunur.

Çin və Rusiya reaksiyası

Çin Pax Silica-ya birbaşa münasibət bildirməyib, lakin ABŞ-ın texnologiya təchizat zəncirini bloklama səylərini tənqid edir. Çin ABŞ-ın və müttəfiqlərinin texnologiya sahəsində rəqabətini "qlobal yarımkeçirici istehsalı və təchizat zəncirində dominantlıq" cəhdi kimi qiymətləndirir. Rusiya isə rəsmi açıqlama verməsə də, bu təşəbbüsün Qərbin gücünü artırdığına dair narahatlıqlar mövcuddur.

İnsan və geosiyasi təsirlər

Pax Silica əməkdaşlığı texnoloji müstəqilliyi artırmaqla yanaşı, qlobal güc balansını dəyişdirə bilər. Palantir CEO-su Alex Karp ABŞ-ın Çin, Rusiya və İranla üç tərəfli müharibəyə hazırlaşmağı təklif edib, bu isə gərginliyi artırır. Pax Silica üzvləri arasında əməkdaşlıq texnoloji inkişaf və iqtisadi təhlükəsizliyə yeni imkanlar açır, lakin bəzi ölkələrdə suverenliklə bağlı narahatlıqlar qalmaqdadır.

Bu layihə texnologiya və geosiyasətin kəsişməsində yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.