Avropa Peykləri: Şəhərlərin Gələcəyini Necə Dəyişdirir?

Peyklərdən gələn yeni ümid

Avropanın şəhərləri indi peyk məlumatlarının köməyi ilə daha ağıllı və davamlı gələcəyə doğru addımlayır. SPACE4Cities layihəsi, Avropa İttifaqının Horizon Europe proqramı çərçivəsində maliyyələşdirilərək, şəhərlərin əsas problemlərinə – daşqınlar, istilik adaları və meşə yanğınları kimi təhdidlərə qarşı qabaqlayıcı həllər tapır.

Layihənin məqsədi və metodları

SPACE4Cities layihəsi Pre-Commercial Procurement (PCP) metodundan istifadə edir. Bu metod vasitəsilə ictimai sektor bir neçə təchizatçıdan paralel olaraq tədqiqat və inkişaf xidmətləri alır, bazarda hələ mövcud olmayan innovativ həllərin hazırlanmasını və real şəraitdə uzunmüddətli sınağını təmin edir. 2025-ci ilin noyabrında layihənin ikinci mərhələsində on şirkət prototiplər hazırlamaq üçün seçildi və onlara ümumilikdə 900,000 avro (təxminən 1,530,000 AZN) maliyyə dəstəyi verildi. Bu şirkətlər Fransa, İspaniya, İtaliya, Portuqaliya, Belçika, Almaniya və Niderlanddan gəlir.

Pilot şəhərlərdə sınaq və gələcək planlar

2026-cı ilin iyulunda on prototipdən beşi əlavə 1,250,000 avro (təxminən 2,125,000 AZN) məbləğində inkişaf maliyyəsi alacaq. Bu prototiplər Amsterdam, Atena, Gent, Guimarães və Helsinki daxil olmaqla 15 Avropa şəhərində real şəraitdə pilot sınaqlardan keçiriləcək. Replicator Cities adlı əlavə 10 şəhər üçün 2026-cı ilin yaz sonunda müraciət çağırışı elan ediləcək. Pilot mərhələsi 2027-ci ilin yazında başa çatacaq və sonra həllər geniş kommersiyalaşdırma üçün hazır olacaq.

Ekspertlərin fikri

Layihə koordinatoru Renske Martijnse-Hartikka (Forum Virium Helsinki) bildirib: “Prototipləşdirmə mərhələsində qalib gələn həllərin innovativliyi bizi çox sevindirir. İnanırıq ki, onların çoxu yaxın gələcəkdə Avropanın şəhərlərində istifadə olunacaq. Bu, həm effektivliyin artmasına, həm də xərclərin azalmasına böyük potensial yaradır.”

İnsanlar üçün əhəmiyyəti

SPACE4Cities layihəsi yalnız texnoloji yenilik deyil, insanların gündəlik həyatına təsir edən dönüşdür. Daşqınların qarşısının alınması, istilik adalarının azaldılması və meşə yanğınlarının erkən aşkarlanması şəhər sakinlərinin təhlükəsizliyini və rifahını artırır. Hər bir pilot şəhər bu texnologiyaların gətirəcəyi rahatlıq və təhlükəsizliyi hiss edəcək.

SPACE4Cities Avropa şəhərlərinin davamlı inkişaf və iqlim neytrallığı məqsədlərinə çatmasında mühüm rol oynayır. Bu layihə göstərir ki, peyk texnologiyaları yalnız kosmosda deyil, şəhər küçələrində də həyatımızı dəyişdirə bilər.