Avropa staking xidmətlərini necə tənzimləyir və istifadəçiləri necə qoruyur?

Avropada staking xidmətlərinin tənzimlənməsi müzakirələri davam edir

Avropa Komissiyası MiCA (Markets in Crypto-Assets) qaydalarının staking xidmətləri üçün kifayət edib-etmədiyini qiymətləndirir və əlavə tənzimləmələrin zəruriliyini araşdırır. Məqsəd istifadəçilərin daha yaxşı qorunması və staking təminatçılarının məsuliyyətlərinin aydınlaşdırılmasıdır.

MiCA və staking: mövcud vəziyyət

MiCA stakingi ayrıca tənzimləmir, lakin müştəri aktivlərinin saxlanması və idarə olunması ilə bağlı qaydalar mövcuddur. ESMA (Avropa Qiymətli Kağızlar və Bazarlar İdarəsi) bildirir ki, stakingdə müştəri aktivləri şirkətin mülkiyyəti ola bilməz. Ancaq staking xidmətlərinin sərhədləri və məsuliyyətləri hələ tam müəyyənləşməyib.

Likvid stakingin bazar dəyəri və əhəmiyyəti

EBA (Avropa Banklar İdarəsi) və ESMA 2024-cü ilin oktyabrında likvid stakingin dəyərini 44 milyard dollar (təxminən 74 milyard AZN) olaraq qiymətləndirib. Bu rəqəmin 80%-i Ethereum şəbəkəsindədir. Məsələn, Lido 2024-cü ildə təxminən 25 milyard dollar (təxminən 42 milyard AZN) dəyərində likvid staking xidməti göstərib. Bu, stakingin həm maliyyə xidməti, həm də blokçeyn şəbəkəsinin əsas mexanizmi kimi qəbul edilməsinin göstəricisidir.

Yeni tənzimləmələrin istifadəçilər və bazar üçün təsiri

Avropa Komissiyası əlavə tənzimləmələrin istifadəçilərə daha çox şəffaflıq və qoruma təmin edəcəyini bildirir. Məsələn, çıxış müddətləri, gecikmələr və gəlirlər barədə məlumatlar açıq şəkildə təqdim olunacaq. Reklam olunan gəlirlər protokolun payı, komissiyalar və validatorların performansı kimi faktorlar ayrı-ayrılıqda göstərilməlidir. Lakin bu tənzimləmələr staking təminatçılarının xərclərini artıraraq kiçik oyunçuların bazardan çıxmasına səbəb ola bilər.

Gələcək perspektivlər və qeyri-müəyyənliklər

Avropa Komissiyası MiCA-nın stakinglə bağlı mövqeyini 2026-cı ilin sentyabrın 30-dək müzakirəyə açıq saxlayır. Tam desentralizasiya olunmuş staking xidmətləri isə MiCA-nın tənzimləmə dairəsinə daxil olmaya bilər. Stakingdə müştəri itkilərinin kimə aid olduğu, kapital tələbləri və digər məsələlər hələ də aydın deyil.

Bu proses Avropada kriptovalyuta bazarının şəffaflığını və istifadəçi etibarını artırmaq üçün vacib addımdır. Eyni zamanda, bazar iştirakçıları üçün yeni çağırışlar və imkanlar yaradır.