Avropada neyrotexnologiya: Gələcəyin beyin terapiyalarında inqilab necə baş verir?

Avropa İnovasiya Şurasının dəstəyi ilə neyrotexnologiyada irəliləyiş

Avropa İnovasiya Şurası (European Innovation Council) 2021-ci ildən bəri 9 böyük neyrotexnologiya layihəsini maliyyələşdirir. Bu layihələr Avropanın müxtəlif ölkələrindən olan tədqiqat qrupları tərəfindən həyata keçirilir və beyin fəaliyyətinin ölçülməsi, stimullaşdırılması sahəsində yeni texnologiyalar üzərində işləyirlər.

İtaliya neyrotexnologiyanın əsas mərkəzlərindən biridir

İtaliya Texnologiya İnstitutu (Istituto Italiano di Tecnologia) bu layihələrin əsas mərkəzlərindən biridir. Roma Tor Vergata Universitetində yerləşən Crossbrain layihəsi isə robot cihazlar və mikroimplantlar üzərində ixtisaslaşıb. Luca Berdondini isə Corticale startapının təsisçisi kimi layihələrdə fəal iştirak edir.

Layihələrin əsas istiqamətləri

Layihələrdən dördü neyrostimulyasiya və beyin-maşın interfeysləri üzərində fokuslanıb. Üç layihə ultrasəs texnologiyasından istifadə edərək beyin monitorinqi və neyromodulyasiya sahəsində yeniliklər yaradır. Digər bir layihə isə optik texnologiyalar vasitəsilə neyrocərrahiyaya yönəlib.

Maliyyə və vaxt çərçivəsi

Ümumilikdə bu layihələrə 37 milyon avro (təxminən 70 milyon AZN) ayrılıb və onların 2027-ci ildə başa çatması planlaşdırılır. Layihələr artıq klinik pilot test mərhələsinə keçməyə hazırlaşır, lakin Avropada heyvanlar üzərində pre-klinik testlər üçün infrastruktur çatışmazlığı mövcuddur.

Avropanın beynəlxalq rəqabət qabiliyyəti

Avropa Çin və ABŞ-la müqayisədə neyrotexnologiyaya daha az investisiya yatırır. Bu isə tədqiqatçıların investisiya cəlb etməkdə çətinlik çəkməsinə səbəb olur. Federica Zanca deyir: “Biz çox innovativik, amma vəsait çatışmır. İnvestorları cəlb edə bilmirik, çünki risk çox yüksəkdir.”

Gələcəyə baxış

Layihələr arasında sinerji və tamamlayıcılıq əsas götürülür. Məqsəd yeni terapiya və diaqnostika texnologiyalarını inkişaf etdirərək insan sağlamlığına töhfə verməkdir. Tədqiqatçılar Avropada neyrotexnologiya sahəsində birləşmiş güc yaratmaq üçün “Avropa neyrotexnologiya assosiasiyası” qurmaq istəyirlər.

Bu layihələr yalnız elmi nailiyyət deyil, həm də insanların həyatını dəyişə biləcək yeni müalicə üsullarının başlanğıcıdır. Avropanın neyrotexnologiya sahəsindəki bu cəhdləri gələcəyin sağlamlıq texnologiyalarına yol açır.