Avropada videogame reqlamentasiyası: Sosial risklər necə idarə olunur?

PEGI sistemi və yeni qaydalar

Avropada videogame reqlamentasiyasında əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir. İyundan etibarən PEGI (Pan European Game Information) sistemi oyunların yaş qruplarını müəyyən edən 11 yeni sual əlavə edir. Bu suallar oyunların sosial risklərini də əhatə edir və oyun istehsalçıları bu suallara bəli və ya xeyr cavabı verməlidirlər.

Yeni suallar və kateqoriyalar

PEGI-nin direktoru Dirk Bosmans bildirir ki, yeni suallar 4 yeni kateqoriyaya aid olacaq. Məsələn, oyunlarda vaxt təzyiqi ilə bağlı alış-verişlər minimum PEGI 12 reytinqi alacaq. Realistik zorakılıq PEGI 16 və 18 reytinqlərinə səbəb olur, fantastik zorakılıq isə PEGI 7 və 12 kateqoriyalarına düşür.

Reqlamentin dəqiqliyi və təsiri

PEGI cavabların düzgünlüyünü iki müstəqil institut – NICAM (Niderland) və Games Rating Authority (Böyük Britaniya) yoxlayır. Sistemə görə, şirkətlərin 75%-i suallara tam dəqiq cavab verir. Almaniyada isə oyunların 30%-i yeni suallardan ən az birinə bəli cavabı verib. Bu dəyişikliklər nəticəsində Avropada təxminən 10% oyunların yaş reytinqi yüksələcək.

Valideynlər üçün yeni imkanlar

PEGI Avropada valideynlərin 80%-i tərəfindən tanınır və istifadə olunur. Dirk Bosmans vurğulayır: “İndi valideynlər bilmək istəyir: uşağım oyunda pul xərcləyə bilərmi? Nə qədər? Uşağım çox vaxt ekran qarşısında keçirirmi? Kimlərlə əlaqə saxlayır?” Yeni qaydalar valideynlərə oyunların reytinqini və valideyn nəzarətini daha aydın təqdim edir. “Valideynlər artıq nəzarətləri başa düşməmək üçün bəhanə tapa bilməzlər,” – deyə o əlavə edir.

Rəqəmsal və fiziki oyunların qiymətləndirilməsi

PEGI oyunları həm fiziki, həm də rəqəmsal olaraq qiymətləndirir. Fiziki oyunlar ənənəvi prosedurla, rəqəmsal oyunlar isə app store-larda yüklənərkən qiymətləndirilir və yoxlanılır. Loot box mexanizmi isə oyunların cəmi 3-3,5%-də mövcuddur və bu mexanizm xüsusilə populyar və uşaqlar tərəfindən çox oynanan oyunlarda rast gəlinir.

Gələcəyə baxış

PEGI sistemi 2026-cı ilin sonuna qədər ilk yenidən baxışı planlaşdırır və 2027-ci ildə daha geniş qiymətləndirmə aparılacaq. Bu, videogame sənayesində sosial məsuliyyət və valideyn nəzarətinin daha da güclənəcəyini göstərir. Avropada videogame reqlamentasiyasındakı bu yeniliklər valideynlər və uşaqlar üçün daha təhlükəsiz və şəffaf oyun mühiti yaradacaq.