Avstraliyada data mərkəzlərinin sürətli artımı enerji böhranını necə dərinləşdirir?

Avstraliyada data mərkəzlərinin sayı və enerji tələbatı

Avstraliyada hazırda 162 data mərkəzi fəaliyyət göstərir və 90 yeni mərkəzin tikintisi planlaşdırılır. Bu sürətli artım ölkənin enerji sisteminə ciddi təzyiq yaradır. Xüsusilə Viktoriya ştatında data mərkəzlərinin elektrik istehlakı son bir ildə iki dəfə artıb, Yeni Cənubi Uelsdə isə 18% yüksəlib.

Data mərkəzlərinin enerji və su istehlakı nə qədər artır?

2030-cu ilə qədər süni intellekt mərkəzlərinin elektrik istehlakı Viktoriya ştatındakı bütün evlərin ümumi elektrik sərfiyyatına bərabər ola bilər. Əgər data mərkəzləri qazdan istifadə etsə, onların enerji və su istehlakı 2030-cu ilə qədər üç dəfə arta bilər. Bu isə həm enerji qiymətlərinin yüksəlməsinə, həm də yerli su mənbələrinin tükənməsinə səbəb ola bilər.

Qiymət artımı və regional təsirlər

2025-ci ildə Avstraliya data mərkəzi investisiyalarında dünya üzrə ABŞ-dan sonra ikinci yerdədir. Lakin bu artımın nəticəsi olaraq 2035-ci ilə qədər Yeni Cənubi Uelsdə topdansatış elektrik qiymətləri 26%, Viktoriya ştatında isə 23% artacaq. Cənubi Avstraliya və Tasmaniyada da enerji qiymətlərində yüksəliş gözlənilir.

Mütəxəssislərin çağırışı: bərpa olunan enerji və tənzimləmə

Climate Council-un rəhbəri Amanda McKenzie xəbərdarlıq edir ki, “nəzarətsiz data mərkəzi tikintisi avstraliyalıların cibinə ciddi zərbə vuracaq”. O əlavə edir ki, hökumətlər artan enerji tələbatını qabaqlamalı, mərkəzlərin yalnız təmiz və bərpa olunan enerji ilə işləməsini təmin etməlidir. McKenzie qeyd edir: “Sadəcə könüllü tədbirlər yox, icra edilə bilən qanunvericilik olmalıdır ki, rəqabət bərabər olsun.”

Su resursları və icmalar üzərində təsir

Griffith Universitetinin dosenti Joel Gilmore bildirir ki, “dünyanın digər ölkələrində data mərkəzləri tənzimlənmədən fəaliyyət göstərdikdə, enerji qiymətləri qalxır və yerli icmalardan böyük həcmdə su götürülür”. Avstraliyada da suyun təkrar istifadəsi və enerji şəffaflığı məsələləri ön plandadır.

Gələcəyə baxış

Bəzi inkişafçılar artıq bərpa olunan enerji və təkrar su istifadəsi üzərində işləyir. Lakin ümumi tendensiya göstərir ki, qanunvericilik və planlaşdırma olmadan data mərkəzlərinin sürətli artımı enerji və su resurslarına ciddi təzyiq göstərəcək. Bu isə həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan əhəmiyyətli nəticələr doğuracaq.

Avstraliyada data mərkəzlərinin inkişafı ölkənin rəqəmsal gələcəyini formalaşdırsa da, enerji və su istehlakındakı artım ciddi çağırışlar yaradır. Hökumət və sənaye nümayəndələri arasında balans tapmaq üçün tənzimləyici addımların atılması zəruridir.