Aya İnsan Göndərməkdə Yeni Dövr: Çin və NASA Arasında Tarixi Yarış Başlayır

Çin və NASA arasında Aya insan göndərmə yarışının yeni mərhələsi

Kosmosda insanlı missiyalar sahəsində Çin və ABŞ arasında rəqabət sürətlə dərinləşir. Çin 2030-cu ilə qədər Aya insan endirməyi planlaşdırır, lakin bu məqsədə çatmaq üçün əvvəlcə ekipajsız robotik testlərə üstünlük verir. NASA isə 2028-ci ildə insanlı Ay missiyasını həyata keçirməyi hədəfləyir və artıq 2024-cü ildə Artemis II missiyası ilə dörd astronavtı Ayın ətrafına göndərib.

Çin Ay missiyalarında robotik testlərə güvənir

Çin 2027-ci ildə ekipajsız Mengzhou ("Dream Vessel") kapsulunu Yer orbitinə buraxacaq. 2028-ci ildə isə ekipajsız Lanyue ("Embracing the Moon") eniş cihazı Ay səthinə enəcək. 2029-cu ildə tam eniş ssenarisini təkrarlayan ekipajsız missiya planlaşdırılır. Çin missiyalarında ekipajdan ikisi eniş cihazı ilə Ay səthinə enəcək və geri qayıdacaq. Bu planlarda tək bir eniş cihazı hazırlanır və Ay səthində temperatur, tozun davranışı kimi elmi məlumatlar toplanacaq.

NASA-nın insanlı missiya strategiyası

NASA ekipajlı test uçuşlarını açıq şəkildə həyata keçirir. 2024-cü ildə Artemis II missiyası dörd astronavtı Ayın ətrafına apardı. 2025-ci ildə Artemis III missiyası astronavtların Yer orbitində təlim keçməsini və Blue Origin ilə SpaceX-in eniş cihazlarının istifadəsini nəzərdə tutur. Blue Origin-in eniş cihazı astronavtların hava və həyat dəstəyi sistemlərini yoxlayacaq, SpaceX-in Starship isə Ay səthinə yaxın Yerdə Orion gəmisi ilə dokinq edəcək. NASA-nın Orion gəmisi dörd astronavtı daşıyır, amma yalnız ikisi enişə gedir.

Ekspertlərin fikirləri və texniki detallar

Çin missiyalarında dəqiq eniş cihazının texniki xüsusiyyətləri hələ açıqlanmır. Wang Xiang deyir ki, "Hər hansı bir ekipajlı missiya üçün əvvəlcə onu ekipajsız vəziyyətdə uçurmağa çalışacağıq." NASA tərəfdən isə Jared Isaacman bildirir ki, "Bu, sadəcə sahibkarlıq düşüncəsi və ya texnoloji sehr deyil, fizikanın qanunları dəyişmir." Jeremy Parsons əlavə edir: "Biz daha sürətlə evə qayıda bilərik." Jared Isaacman həmçinin vurğulayır ki, "Yarış əvvəlkindən daha yaxın olacaq."

İnsanlıq üçün yeni üfüqlər

Bu kosmik yarış yalnız texnoloji inkişaf deyil, həm də insanlığın gələcəyinə dair böyük ümidlər daşıyır. Aya insan göndərmək, yeni elmi məlumatlar toplamaq və kosmosda davamlı mövcudluq yaratmaq insan həyatının gələcəyini dəyişə bilər. Hər iki ölkənin planları insanları yeni macəralara və kəşflərə aparır, həm də kosmosun sirlərini açmaq üçün mühüm addımlardır.