Ayda 40 kVt-lıq nüvə enerji stansiyası 2030-cu ildə işə düşəcək

Ayda enerji təminatında inqilab

Ayda gecə iki həftə davam edir və bu, günəş enerjisi kimi ənənəvi mənbələrin istifadəsini məhdudlaşdırır. NASA və ABŞ Energetika Nazirliyi 2030-cu ilə qədər ayda 40 kilovat gücündə nüvə reaktorunu nümayiş etdirməyi planlaşdırır. Bu kiçik modul nüvə reaktorları (SMR) uzunmüddətli və etibarlı enerji mənbəyi olacaq.

ABŞ və Çin arasında kosmik enerji yarışı

Çin 2030-cu ildə ayda öz bazasını qurmaq, 2035-ci ilə qədər isə orada davamlı mövcudluq yaratmaq istəyir. Bu, kosmosda nüvə enerjisinin strateji əhəmiyyətini artırır. ABŞ Konqresi nüvə reaktorunun hazırlanması üçün 250 milyon dollar (təxminən 425 milyon manat) ayırıb. NASA və Energetika Nazirliyi General Atomics, Westinghouse Electric, Lockheed Martin və L3Harris Technologies kimi şirkətlərlə əməkdaşlıq edir.

Nüvə enerjisinin üstünlükləri və təhlükəsizlik

Ayda nüvə enerjisi ən uyğun seçimdir, çünki ay gecəsi iki həftə davam edir və günəş enerjisi fasilələrlə təmin olunur. Kiçik modul reaktorlar yüksək təhlükəsizlik standartlarına malikdir və "əriməz" – yəni nüvə qəzası riski minimumdur. Reaktorlar 10-15 il işlədikdən sonra basdırılacaq, nüvə tullantılarının idarə olunması üçün Deep Isolation şirkəti dərin quyular texnologiyasını inkişaf etdirir.

Yeni texnologiyalar və gələcək perspektivlər

Ayda enerji təminatı yalnız nüvə reaktorları ilə məhdudlaşmır. Blue Origin lunar materiallardan günəş panelləri istehsal edir, PowerLight Technologies və Blue Origin lazerlə enerji ötürmə sistemləri yaradır. WiBotic isə ay roverlərini simsiz enerji ilə doldurur. Zeno Power isə ay və Mars üçün nüvə batareyaları hazırlayır.

İnsanların həyatına təsiri

Bu layihələr ayda uzunmüddətli insan missiyalarını mümkün edir. Enerji təminatı sayəsində astronavtlar qaranlıq və sərt şəraitdə daha rahat yaşayacaq, elmi tədqiqatlar genişlənəcək. Helium-3 kimi nadir materialların çıxarılması isə yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq. Helium-3 qiyməti 20 milyon dollar/kq (təxminən 34 milyon manat/kq) təşkil edir və Interlune şirkəti onun çıxarılması üzərində çalışır.

Kosmik enerji sahəsindəki bu irəliləyişlər insanlığın Ayda və daha uzaqda mövcudluğunu təmin etmək üçün yeni üfüqlər açır.