Ayda mənfi ionların kəşfi: Kosmosun gizli sirləri açılır mı?

Ayda mənfi ionların kəşfi: kosmik mühitdə yeni izlər

Çin rəhbərliyində fəaliyyət göstərən tədqiqat qrupu Ay səthində mənfi hidrogen ionlarını aşkar edib. Bu, kosmik tədqiqatlarda mühüm dönüş nöqtəsidir. Mənfi ionlar əlavə elektron almış atomlar və ya molekullardır və Ay torpağı ilə Günəş küləyinin qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır.

NILS detektoru və ilk birbaşa ölçmələr

Tədqiqatçılar İsveç Kosmik Fizika İnstitutu və Çin Elmlər Akademiyası tərəfindən hazırlanmış NILS (Negative Ions at the Lunar Surface) detektorundan istifadə edərək, missiya zamanı iki gün ərzində altı enerji imzası qeydə alıblar. Bu, mənfi ionların başqa səthdə birbaşa ölçülməsi üzrə ilk dəfədir. NILS-in məlumatları Avropa Kosmik Agentliyinin Artemis peyklərinin məlumatları ilə müqayisə olunub və nəticələr bir-birini təsdiqləyib.

Günəş küləyi və mənfi ionların taleyi

Günəş küləyinin intensivliyi mənfi ionların yaranmasını sürətləndirir. Ayın gündüz tərəfində isə Günəş işığı onların sürətlə məhv olmasına səbəb olur. Gecə tərəfində isə elektromaqnit sahələri mənfi ionları uzaqlara daşıyır və nəticədə Ayın arxasında minlərlə kilometr uzunluğunda quyruq əmələ gəlir. Bu quyruq Ayın kosmik hava təsirlərini izah etməkdə yeni perspektivlər açır.

Mənfi ionların rolu və gələcək tədqiqatlar

Tədqiqatçılar mənfi ionların Ayda suyun yaranmasında və Ayın çox nazik atmosferi olan ekzosferinin saxlanmasında rol oynaya biləcəyini bildirirlər. Günəş fəallığı dövründə mənfi ionların sıxlığı 1000 faizdən çox arta bilər ki, bu da kosmik plazma dalğalarının yaranmasına şərait yaradır. Bu kəşf hava olmayan səthlərin, məsələn, asteroidlərin və digər planetlərin peyklərinin tədqiqində yeni modellərin hazırlanmasına yol açır.

İnsan və kosmos arasında yeni körpü

Bu kəşf Ay səthində baş verən mikro prosesləri anlamağa kömək edir və gələcək kosmik missiyaların təhlükəsizliyini artırmaq üçün vacibdir. Ayda suyun mövcudluğu kosmik səyahətlərin davamlılığı baxımından böyük ümidlər yaradır. Mənfi ionların dinamikası isə Ayın ekzosferinin sirrini açmaqda yeni açar rolunu oynayır.