Tarixdə ilk dəfə: Ayın şərq kənarında 222 metrlik nəhəng təsir krateri tapıldı

Ay səthində nadir kəşf

NASA-nın Ayı 17 ildir müşahidə edən Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) missiyası Ayın şərq kənarında yerləşən ən böyük yeni təsir kraterini aşkar edib. Bu krater 2024-cü ilin aprel ayının 11-dən may ayının 22-si arasında yaranıb.

Kraterin ölçüləri və əhəmiyyəti

Yeni kraterin diametri təxminən 222 metr, dərinliyi isə 43 metrdir. Bu, LRO missiyası dövründə aşkar olunan ən böyük yeni təsir krateridir. Əvvəlki ən böyük kraterin diametri 70 metr idi. Krater "McGetchin" adı ilə tanınır və Ay üzrə qabaqcıl alim Tom McGetchin şərəfinə adlandırılıb.

Krater Robert Wagner tərəfindən, LRO-nun Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC) sistemi vasitəsilə aşkar edilib. Wagner bu kəşfi belə təsvir edib: “Bu, gördüyüm ən aydın təsir qalıqları nümunəsi idi.”

Soyuq zona və geoloji təsirlər

LRO-nun termal görüntüləmə aləti vasitəsilə müəyyən edilib ki, kraterin ətrafında 6.4 kilometr radiusda gecə temperaturu ətraf mühitdən təxminən 16°F (təxminən 9 dərəcə Selsi) aşağıdır. Bu soyuq zonanın yaranmasının səbəbi təsirin regolitin sıxlığını azaltmasıdır. Regolitin sıxlığı azaldığı üçün o, gün ərzində yığılan istiliyi gecə saxlaya bilmir.

Tədqiqatın elmi əhəmiyyəti

Bu kəşf Ayın səthində baş verən kosmik təsirlərin dinamikasını daha yaxşı anlamağa imkan verir. Həmçinin, kraterin ətrafındakı geniş soyuq zonanın mövcudluğu Ayda təhlükəsiz hərəkət və gələcək missiyalar üçün vacib məlumatdır. Bu tədqiqatlar Science Advances jurnalında dərc olunub.

İnsan fəaliyyəti və gələcək perspektivlər

Ay səthində belə böyük təsir kraterinin yaranması kosmik təsirlərin davam etdiyini göstərir və gələcək missiyaların təhlükəsizlik tədbirlərini yenidən gözdən keçirməyə səbəb olur. Bu, Ayda insan fəaliyyətinin genişlənməsi üçün vacib məlumatdır, çünki təsir hadisələri astronavtların və avadanlıqların təhlükəsizliyinə təsir göstərə bilər.

Yeni McGetchin krateri Ayın səthində baş verən dəyişikliklərin canlı şahidi kimi tarixə düşür.