BƏƏ-də Bulud Səpmə Texnologiyası ilə Yağış 25% Artırıldı – Niyə Bu İnnovasiya Vacibdir?

Bulud səpmə texnologiyası ilə su ehtiyatlarının artırılması

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) bulud səpmə texnologiyası 10 ildən artıqdır ki, su ehtiyatlarını artırmaq məqsədilə uğurla tətbiq edilir. Bu proqram çərçivəsində buludlara səpmə agentləri yayılır, nəticədə yağışın miqdarı 10-25% artırılır.

Səpmə agentlərinin unikal xüsusiyyətləri

Ənənəvi səpmə agentləri higroskopik flare şəklində hazırlanır və duz kristalları ilə maqnezium, natrium və kalium xlorid qarışığından ibarətdir. Nanomateriallardan istifadə edilən agentlər isə bu prosesdə üç dəfə daha effektivdir. Nanomateriallar ignitor açılan kimi dərhal yayılır və buludda kiçik damcıların böyüyərək yağışa çevrilməsini sürətləndirir.

Missiyaların gedişi və texnoloji yeniliklər

Bulud səpmə missiyaları dağlıq ərazilərdə yerləşən xüsusi generatorlardan və hava vasitələrindən həyata keçirilir. Hər uçuşda təxminən 48 flare buraxılır və uçuşun müddəti təxminən 3 saatdır. 2026-cı ildə BƏƏ-də 80 belə missiya icra olunub. Bu proses radar, peyk və yer stansiyalarından toplanan məlumatlarla izlənilir.

Milli Meteorologiya Mərkəzi (NCM) bulud daxilindəki kimyəvi, fiziki və elektrik prosesləri modelləşdirir, elektrik yüklərinin buludlara ötürülməsini sınaqdan keçirir. Eyni zamanda, süni intellekt bulud şəraitini real vaxtda analiz etmək üçün hazırlanır. Jet mühərriklərinin yaratdığı şaquli hava axınları və lazerlə bulud yaratmaq kimi eksperimentlər də davam edir.

Gələcək perspektivlər

BƏƏ-nin bulud səpmə proqramı iqlim dəyişikliklərinin yaratdığı su çatışmazlığına qarşı effektiv cavabdır. Yağışın 10-25% artırılması kənd təsərrüfatı və içməli su təminatında mühüm rol oynayır. Bu texnologiyanın inkişafı regionda su təhlükəsizliyini möhkəmləndirir və gələcəkdə daha geniş tətbiq imkanları açır.

Bulud səpmə texnologiyası iqlimə uyğunlaşma strategiyalarında yeni mərhələ hesab olunur.