Baleen Balinaların Hormonları 20 İllik Sirri Necə Açıqladı?

Baleen lövhələri: Balinaların həyat tarixçəsinin açarı

Baleen balinaların plankton və krill süzmək üçün istifadə etdiyi keratin lövhələri 0,5-dən 2,5 metrə qədər uzunluqda olur. Bu lövhələr yalnız qida süzmək üçün deyil, həm də balinaların on illik həyat tarixçəsini özündə saxlayan unikal bioarxivdir.

Oregon Dövlət Universitetində yeni laboratoriya

Kathleen Hunt Oregon Dövlət Universitetinin Dəniz Məməliləri İnstitutunda baleen nümunələrinin hormon tədqiqatları üçün yeni laboratoriya qurub. Hunt və komandası baleen nümunələrindən 10-dan çox steroid hormon çıxararaq, ELISA testi ilə onların konsentrasiyasını ölçür. Maraqlıdır ki, 20 il otaq temperaturunda saxlanılan nümunələrdə hormonlar hələ də qorunub saxlanır.

Uzunmüddətli hormon analizləri və balinaların həyatı

Bu tədqiqatlar balinaların reproduksiya və stress səviyyələrini uzunmüddətli perspektivdə izləməyə imkan verir. Məsələn, 2023-cü ildə aparılan tədqiqatda bowhead balinalarında (Balaena mysticetus) hamiləlik müddətinin təxminən iki il olduğu irəli sürülüb. 2025-ci ildə isə cənub sağ balinalarında (Eubalaena australis) bu müddətin 20-25 ay arasında olduğu təsdiqlənib.

Stress hormonları və insan təsiri

Hunt baleen nümunələrindən kortizol kimi stress hormonlarını da ölçür. 1946-cı ildə İkinci Dünya Müharibəsindən sonra beynəlxalq balina ovunun yenidən başlaması ilə stress hormonlarının artması arasında əlaqə aşkar edilib. Bu, insan fəaliyyətlərinin dəniz məməlilərinin həyatına necə təsir etdiyini göstərən açıq nümunədir.

Baleen nümunələrinin əlavə imkanları

Baleen nümunələri həmçinin azot və karbon izotopları vasitəsilə balinaların qidalanma və miqrasiya dövrlərini təhlil etməyə imkan verir. Bu, tədqiqatçılara balinaların həyat tərzini daha dərindən anlamağa kömək edir.

Elm və gələcək perspektivlər

Kathleen Hunt 26 elmi məqalənin müəllifidir və bu sahədə uzunmüddətli araşdırmalar aparır. O, metodun doğruluğunu təsdiqləmək üçün gələcək on il ərzində əlavə tədqiqatların aparılacağını vurğulayır. Bu, dəniz məməlilərinin qorunması və ekoloji təsirlərin qiymətləndirilməsi üçün əvəzsiz məlumatlar təqdim edir.

İnsan və təbiət arasında yeni körpü

Bu tədqiqatlar balinaların həyatına insanın təsirini daha aydın görməyə imkan yaradır. Hunt deyir: “Artıq heyvanlara əvvəlki kimi baxa bilmirəm.” Baleen nümunələri vasitəsilə əldə olunan məlumatlar dəniz ekosistemlərinin qorunmasında yeni üfüqlər açır və insanla təbiət arasındakı əlaqənin mürəkkəbliyini ortaya qoyur.