Banklarda süni intellektə hücumlar niyə sürətlə artır? Təhlükə necə qarşısı alınacaq?

Süni intellekt sistemlərinə hücumların artması

2026-cı ildə bank sektorunda süni intellekt (Sİ) sistemlərinə yönələn hücumların payı 5–10% arasında olacaq. Bu, həm kredit təşkilatları, həm də onların üçüncü tərəf təminatçıları üçün ciddi təhlükə yaradır. Hücumlar nəticəsində həssas məlumatların sızması, əməliyyatların pozulması, həmçinin şirkətlərin maliyyə və nüfuzuna ziyan dəyir.

Hücumların təbiəti və təsirləri

2025-ci ildə maliyyə sektoruna 1070 uğurlu kiberhücum qeydə alınıb. Hücumların sayı əvvəlki ilə nisbətən 12% azalsa da, onların 7%-i maliyyə sektorunu hədəfləyib. Sosial mühəndislik və zərərli proqram təminatı ən çox istifadə olunan hücum növləridir. Süni intellekt artıq sadəcə eksperiment deyil, hücum zəncirinin əsas hissəsinə çevrilib.

Hücum taktikaları və müdafiə yolları

Hücumlarda prompt injection və data poisoning kimi yeni taktikalar üstünlük təşkil edir. Prompt injection zamanı hücum edənlər Sİ modelini daxili məhdudiyyətləri pozmağa məcbur edir, data poisoning isə modelin öyrənmə məlumatlarını dəyişdirərək sistemin etibarlılığını sarsıdır. Klassik kibertəhlükəsizlik yanaşmaları bu yeni təhdidlərə uyğunlaşdırılır.

SI-nin bank sektorundakı rolu

Dünya banklarının 20%-dən çoxu artıq daxili proseslərdə süni intellektdən istifadə edir, əlavə 20%-i isə 2026-cı ildə Sİ pilot layihələrinə başlayıb. Sİ əsasən müştəri xidməti və daxili biznes qərarlarında tətbiq olunur. Bu, həm xidmət keyfiyyətini artırır, həm də yeni hücum vektorlarını açır.

Ekspert rəyləri və gələcəyə baxış

Ekspertlər bildirirlər ki, "Süni intellekt artıq eksperiment deyil və hücum zəncirinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib". Hərçənd ölkədə kompleks tədbirlər görülür, fırıldaqçılıq tendensiyasını tamamilə dayandırmaq mümkün olmayıb. Hücumların dəqiq maliyyə zərəri açıqlanmasa da, onların şirkətlər üçün ciddi risk yaratdığı aydındır.

İnsanlar və biznes üçün nəticələr

Bu hücumlar bank müştərilərinin şəxsi məlumatlarının təhlükəsizliyini təhdid edir, əməliyyatların dayandırılması isə gündəlik həyat və biznes fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Banklar və təminatçılar təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməli, Sİ sistemlərinin müdafiəsini prioritetə çevirməlidirlər.

Bu tendensiya bank sektorunda süni intellektin həm imkanlarını, həm də risklərini göstərir. Hücumların artması təhlükəsizlik sahəsində yeni çağırışlar yaradır və hər kəsin diqqətini tələb edir.