Banqladeşdə Rooppur Nüvə Reaktorunun Kritikliyi İlk Dəfə Uğurla Yaradıldı

Rooppur nüvə stansiyasında tarixi an

Banqladeşin Rusiyanın dəstəklədiyi Rooppur nüvə stansiyasının birinci bloku 13 oktyabr 2026-cı il tarixində saat 15:34-də yerli vaxtla kritikliyə çatıb. Kritiklik — öz-özünə davam edən zəncirvari nüvə reaksiyasının baş verməsi — elektrik istehsalına doğru böyük addımdır və stansiyanın noyabr ayının sonuna qədər enerji şəbəkəsinə qoşulması planını vaxtında həyata keçirməsini təmin edir.

Texniki problemlər və həll yolları

Başlanğıcda təhlükəsizlik klapanlarında yaranan texniki problemlər işin gedişatını ləngitdi. Lakin rus mütəxəssislərin köməyi ilə bu problemlər aradan qaldırıldı və reaktor nüvə parçalanmasını uğurla başladıb. İşləmə parametrləri layihənin tələblərinə tam uyğundur.

Layihənin əhəmiyyəti və gələcək planlar

Rooppur stansiyası Dakadan təxminən 160 kilometr məsafədə yerləşir və iki Rusiya dizaynlı reaktordan ibarətdir. Onların ümumi gücü 2400 meqavatdır. Layihənin ümumi dəyəri 12,8 milyard ABŞ dolları (təxminən 21,7 milyard AZN) təşkil edir, Moskva isə 11,9 milyard dollar (təxminən 20,2 milyard AZN) həcmində dövlət krediti ayırıb. Bu nüvə stansiyası Banqladeşin enerji idxalından asılılığını azaltmaq və elektrik təchizatını şaxələndirmək məqsədi daşıyır.

Rosatom-un baş direktoru Aleksey Lixachev bildirib ki, stansiya noyabr ayının sonuna qədər milli enerji şəbəkəsinə qoşulacaq. Lakin elektrik istehsalına başlamazdan əvvəl əlavə tənzimləyici təsdiqlər tələb olunur.

Banqladeş üçün yeni enerji dövrü

Banqladeş hazırda enerji idxalının yüksək xərcləri və Yaxın Şərqdəki münaqişələr səbəbindən təzyiq altındadır. Rooppur nüvə stansiyasının işə düşməsi ölkənin enerji təhlükəsizliyini artıracaq, iqtisadiyyata müsbət təsir göstərəcək və enerji təchizatında sabitliyi təmin edəcək.

Bu uğur həm də Banqladeşin texnoloji inkişafında, beynəlxalq əməkdaşlıqda və dayanıqlı enerji mənbələrinə keçidində mühüm addımdır.