BƏƏ və Qatar "Pax Silica" Alyansına Qoşularaq Texnologiyada Yeni Dövr Açır

Pax Silica: Yeni Süni İntellekt Texnologiyaları Alyansı

2025-ci ilin Dekabr ayında ABŞ tərəfindən yaradılan "Pax Silica" təşəbbüsü süni intellekt iqtisadiyyatının təchizat zəncirlərini təmin etmək məqsədi daşıyır. Alyansın dörd əsas sütunu hesablama, yarımkeçiricilər, kritik minerallar və enerji sahələridir. Bu sahələrdə əməkdaşlıq texnologiya sızmasının qarşısını almaq və qabaqcıl çiplərin inkişafını sürətləndirmək üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Körfəzdə Güc Mərkəzləri: BƏƏ və Qatarın Rolu

Yanvar 2026-cı ilin əvvəlində Körfəz ölkələri Pax Silica-ya qoşularaq alyansın qlobal təsirini artırdılar. Qatar 12 yanvarda, BƏƏ isə 15 yanvarda təşəbbüsə qatıldı. Bu iki ölkə enerji ehtiyatları və suveren sərvətləri ilə böyük məlumat mərkəzlərinin yaradılmasına dəstək verir. Körfəz regionunun texnoloji xəritədə önəmli oyunçuya çevrilməsi sürətləndi.

BƏƏ-də süni intellektin istifadəsi 97%-ə çatdığı bildirilir ki, bu da ölkənin texnoloji inkişafa nə qədər önəm verdiyini göstərir. Bu qoşulma həmçinin ABŞ-ın “18 aylıq hərəkətli fərq” siyasətini gücləndirir və texnologiyanın strateji təhlükəsizliyini təmin edir.

Qlobal Əhatə və Gələcək Planlar

Yanvarın 19-na olan məlumata görə, alyansa ABŞ, Böyük Britaniya, Niderland, İsrail, Qatar, BƏƏ, Yaponiya, Cənubi Koreya, Sinqapur və Avstraliya daxil olmaqla 10 ölkə imza atıb. Hindistan isə fevral 2026-cı ildə qoşulacağı gözlənilir. Tayvan, Avropa İttifaqı, Kanada və OECD müşahidəçi kimi iştirak edir, lakin Tayvanın rolu yarımkeçirici sahədə siyasi həssaslıq səbəbindən məhduddur.

Pax Silica $500 milyardlıq 'Stargate' məlumat mərkəzi layihəsini planlaşdırır. Bu layihə texnologiya və iqtisadi təhlükəsizliyi yeni səviyyəyə qaldıracaq.

Ekspert Baxışı və İnsanlara Təsiri

Texnologiya təhlükəsizliyi sahəsində ekspertlər bu alyansı “silicon statecraft” — yəni texnoloji dövlətçilik kimi qiymətləndirir. Bu, ölkələrin rəqəmsal suverenliyini qorumaq və süni intellektin inkişafını təhlükəsiz mühitdə təmin etmək üçün yeni bir yanaşmadır.

Körfəz ölkələrinin qoşulması regionda iş yerlərinin artmasına, yüksək texnologiyaların inkişafına və iqtisadiyyatın rəqəmsallaşmasına təkan verir. İnsanlar üçün bu, daha sürətli, təhlükəsiz və innovativ xidmətlər deməkdir.

Nəticə

Pax Silica təşəbbüsü texnologiya sahəsində qlobal əməkdaşlığın yeni simasını yaradır. BƏƏ və Qatarın qoşulması Körfəz regionunu süni intellekt və yarımkeçirici istehsalında mühüm mərkəzə çevirir. Bu, həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan dünya texnologiya xəritəsini yenidən formalaşdırır.