Beynəlxalq Kosmik Stansiya: İnsanlığın Kosmosdakı Böyük Nəhəngi Nədir?

Beynəlxalq Kosmik Stansiya (BKS) insan tərəfindən kosmosa yerləşdirilmiş ən böyük strukturdur və 2000-ci ilin noyabrından fasiləsiz fəaliyyət göstərir. 1998-2011-ci illər arasında tikintisi tamamlanan stansiya, Avropa, ABŞ, Rusiya, Kanada və Yaponiya daxil olmaqla 15 ölkənin əməkdaşlığı ilə yaradılıb.

Stansiyanın uzunluğu 109 metr, kütləsi isə 419 725 kiloqramdır. Günəş panelləri təxminən bir akr sahəni əhatə edir və BKS Yer kürəsinin orbitində təxminən 402 kilometr yüksəklikdə, saatda 28 000 kilometr sürətlə hərəkət edir. Bu sürətlə stansiya Yer kürəsinin 90 faiz əhalisinin üzərindən keçir və çıraq kimi görünür.

NASA-nın məlumatına görə, BKS-nin illik əməliyyat xərcləri təxminən 3 milyard ABŞ dollarıdır. Stansiyada adətən 7 nəfər heyət olur, lakin 2009-cu ildə heyət sayı 13-ə çataraq kosmosda eyni anda ən çox insan olma rekordunu qırıb. Kosmonavtlar stansiyada təxminən 6 ay qalaraq müxtəlif elmi tədqiqatlar aparırlar. Stansiyada 7 yataq otağı, 2 hamam, idman zalı və 360 dərəcə görünüşlü "Cupola" pəncərəsi mövcuddur.

BKS-də 3 600-dən çox tədqiqatçı 2 500-dən çox təcrübə həyata keçirib. Kosmonavtlar stansiyaya adətən SpaceX-in Crew Dragon və ya Rusiya Soyuz kapsulu ilə gedirlər. Bəzən kosmik gəzintilər və təmir işləri də aparılır. İlk modul olan Rusiya Zarya 1998-ci ildə orbitə buraxılıb.

Bu nəhəng kosmik laboratoriya insanlığın kosmosa birgə səfərinin simvoludur və gələcək tədqiqatlar üçün əvəzsiz platforma rolunu oynayır.