Beynimiz Alfa Dalğaları ilə Bədənimizi Tanıyır - Yeni Kəşf Açıqlandı!

Beynin bədən tanıma mexanizmi

Beynimiz bədənimizi ətraf mühitdən ayırmaq üçün incə bir mexanizm qurub. Bu mexanizmin əsasını alfa beyin dalğaları təşkil edir. Stokholmda yerləşən Karolinska İnstitutunun apardığı tədqiqatda 106 iştirakçı üzərində EEG və davranış testləri vasitəsilə alfa dalğalarının bədənə aidlik hissinə təsiri araşdırılıb.

Alfa dalğalarının rolu

Alfa dalğaları parietal korteksdən yaranır – bədənimizə aid sensor məlumatların emal olunduğu beyin bölgəsi. Bu dalğaların sürəti sensor siqnalların sinxronluğunu təyin edir. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, daha sürətli alfa dalğaları bədənin xarici dünyadan fərqlənməsini artırır və bədənə aidlik hissinin dəqiqliyini yüksəldir.

Rubber hand illusion təcrübəsi

Tədqiqatda iştirakçılar “rubber hand illusion” adlı təcrübəyə cəlb olunub. Sinxron toxunuşlarda rezin əl öz bədənləri kimi qəbul edilir, asinxron toxunuşlarda isə bu hiss zəifləyir. Bu təcrübə alfa dalğalarının bədənə aidlikdəki rolunu aydın şəkildə ortaya qoyub.

Beynin zamanlama pəncərəsi

Alfa dalğalarının sürəti sensorların zaman fərqinə həssaslığını müəyyən edir. Sürətli dalğalar bədən və xarici dünya arasındakı sərhədi möhkəmləndirir, yavaş dalğalar isə bu sərhədi zəiflədir. Bu, bədənin özünütanıma prosesində əsas rol oynayır.

Tədqiqatın insan həyatına təsiri

Bu kəşf psixiatrik xəstəliklərin, xüsusilə şizofreniyanın müalicəsində yeni yanaşmalar üçün ümid yaradır. Həmçinin, süni əzalarla yaşayan insanların sensor təcrübəsini yaxşılaşdırmaq üçün alfa dalğalarının idarə olunması perspektivi açılır. Tədqiqat Nature Communications jurnalında 2026-cı ilin yanvarında dərc olunub.

Ekspert fikri

Karolinska İnstitutundan Mariano D’Angelo bildirir ki, bu, “bədənimizlə bağlı davamlı təcrübəmizi formalaşdıran əsas beyin prosesidir”.

Bu araşdırma beynimizin bədənimizi necə tanıdığını, hiss etdiyini və özümüzlə əlaqələndirdiyini anlamaqda yeni mərhələdir. İnsanların öz bədənləri ilə bağlı təcrübəsi dəyişdikcə, həyat keyfiyyətləri də əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşa bilər.