Bitcoin Bazarı Dəyişir: Derivativlər Spot Ticarətini Necə Ötüb?

Bitcoin bazarının iki üzü

Bitcoin-in sərt limiti 21 milyon sikkədir və bu, onun nadirliyini təmin edir. Lakin bazarın əsas hərəkətverici qüvvəsi artıq yalnız real BTC mübadiləsi deyil. Spot bazar, yəni fiziki Bitcoin mübadiləsi, bazarın yalnız bir hissəsini təşkil edir. Əsas ticarət məkanı isə derivativlər bazarıdır.

Derivativlər bazarının üstünlüyü

Binance platformasında BTC/USDT perpetual futures ilə spot bazar arasında həcm nisbəti fevralın 3-də 7.87 olub. Bu o deməkdir ki, derivativlər spot bazardan təxminən 7 dəfə çox ticarət olunur. Futures likvidlik delta 297.75 milyon dollar (təxminən 470 milyon AZN) səviyyəsindədir, spot likvidlik isə 95.32 milyon dollar (təxminən 150 milyon AZN) təşkil edib. Bu rəqəmlər bazarın sürətli və elastikliyini göstərir.

Qiymət dalğalanmaları və ehtiyat artımı

2026-cı ilin fevralında Bitcoin qiyməti 75,770 dollardan 69,700 dollara qədər dəyişib. Bu dalğalanma bazarda leverage və hedging əməliyyatlarının aktiv olduğunu göstərir. Yanvar-fevral aylarında isə bütün birjalardakı BTC ehtiyatları 29,048 BTC artaraq 2.75 milyon BTC səviyyəsinə çatıb.

ETF-lərin rolu və SEC təsdiqi

ETF-lərin axınları fevralın əvvəlində dəyişkən olub. ABŞ-ın SEC qurumu 2025-ci ilin ortalarında in-kind yaradılması və geri alınmasını təsdiqləyib. Bu, ETF-lərin bazara daha çevik daxil olması və çıxması üçün şərait yaradır, lakin onların spot bazara birbaşa təsiri hələ tam aydın deyil.

Ekspertlərin fikirləri və bazarın gələcəyi

Mütəxəssislər qeyd edir ki, derivativlər bazarı spot bazardan daha sürətli və çevikdir. Marjinal ticarət əsasən derivativlərdə baş verir və bu, bazarın likvidliyini artırır. Lakin ETF axınlarının və derivativlərin spot bazara təsir mexanizmi hələ tam müəyyənləşməyib.

İnsanların gündəlik təsiri

Bu dinamik dəyişikliklər ticarətçilərin və investorların qərarlarına təsir göstərir. Sürətli leverage əməliyyatları həm qazanc, həm də riskləri artırır. Spot bazarın real mübadilə funksiyası isə bazarın təməlini qoruyur. Bitcoin bazarındakı bu ikiqat struktur investorların diqqətini daha da artırır və bazarın gələcəyini maraqlı edir.