BitTorrent: 25 İldə Fayl Paylaşımında İnqilabın Sirləri və Gələcəyi

BitTorrent-in yaranışı və inqilabi ideyası

2001-ci ildə Bram Cohen fayl paylaşımında inqilab yaratmaq məqsədilə BitTorrent proqramını hazırladı. "Mən biznes qurmaq yox, inqilab başlatmaq istəyirdim" — deyə o, öz ideyasını belə ifadə edib. BitTorrent ənənəvi fayl ötürmə metodlarından fərqli olaraq, istifadəçilərin öz aralarında məlumatları kiçik hissələr şəklində paylaşmasına imkan verirdi. Bu, internet trafikində böyük dəyişikliklərə səbəb oldu.

İnternetdə pay və sürətli yüksəliş

2004-cü ildə BitTorrent internet trafikinin təxminən üçdə birini təşkil edirdi. Proqramda axtarış funksiyası yox idi, buna görə istifadəçilər məzmunu tapmaq üçün üçüncü tərəf saytlarına müraciət edirdilər. BitTorrent şirkəti 2004-cü ildə Bram Cohen tərəfindən təsis edildi və 2005-ci ildə 8.75 milyon dollar, 2006-cı ildə isə 20 milyon dollar investisiya aldı.

Yeni layihələr və çətinliklər

2007-ci ildə BitTorrent Entertainment Network adlı film mağazası açıldı, lakin iki ildən az müddətdə bağlandı. Şirkət həmçinin 2017-ci ildə BitTorrent Live adlı aşağı gecikməli canlı yayım layihəsini dayandırdı. Sonralar BitTorrent Inc. şirkəti kripto sahibkarı Justin Sun tərəfindən alındı və San-Fransisko ofisi bağlandı.

Torrent dünyasında digər önəmli hadisələr

The Pirate Bay 2003-cü ildə İsveçdə yaradıldı və 2006-cı ildə polis reydi ilə üzləşdi. Təsisçiləri 2009-cu ildə bir il həbs cəzası və maliyyə cəriməsi aldılar. Almaniyada Denis.Stalker.H3Q.com adlı məşhur tracker serveri fəaliyyət göstərirdi, Opentracker proqramı isə hacker Dirk Engling tərəfindən açıq mənbə kimi yaradıldı və bir çox torrent saytları tərəfindən istifadə edildi.

İstifadəçi sayı və bazar vəziyyəti

BitTorrent proqramının aylıq istifadəçi sayı təxminən 54 milyondur və son səkkiz ildə bu rəqəm sabit qalıb. Maraqlıdır ki, Rusiya BitTorrent-in ən böyük bazarlarından biridir, ABŞ isə ikinci yerdədir. Gündəlik torrent istifadəçilərinin faizi təxminən 0.25%-dir.

İnsanların gündəlik həyatına təsiri

BitTorrent sayəsində milyardlarla insan internetdə böyük həcmdə faylları sürətlə və sərbəst şəkildə paylaşa bilir. Bu, həm məlumat mübadiləsini asanlaşdırır, həm də rəqəmsal mədəniyyətin formalaşmasına təsir göstərir. Lakin şirkətin gələcək planları və biznes modeli barədə hələ də suallar qalır.

BitTorrent-in 25 illik tarixi texnologiyanın insan həyatına necə dərin təsir etdiyini göstərən maraqlı hekayədir. Bram Cohen-in sadə, lakin güclü ideyası internetdə sərhədləri dəyişdirdi və fayl paylaşımını demokratikləşdirdi.