Biznes və Biomüxtəliflik: İqtisadiyyat Təbiətin Gələcəyini Necə Dəyişdirir?

Təbiət və biznes arasında gərgin əlaqə

2023-cü ildə bioloji mühafizəyə ayrılan vəsait 220 milyard ABŞ dolları olsa da, biomüxtəlifliyə zərər verən fəaliyyətlərə sərf olunan məbləğ 7,3 trilyon dolları ötüb. Hökumətlər isə sənaye sahələrinə 2,4 trilyon dollar subsidiya ayıraraq təbiətə təsir edən biznes fəaliyyətlərini dolayısı ilə dəstəkləyirlər.

IPBES-in hesabatı: 140 ölkənin ortaq çağırışı

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dəstəklədiyi IPBES-in hazırladığı hesabat 140-dan çox üzv ölkə tərəfindən təsdiqlənib. Hesabat biznes fəaliyyəti ilə biomüxtəliflik itkisi arasındakı əlaqəni dərindən araşdırır və bu sahədə yol xəritəsi təqdim edir. ABŞ isə bu qurumdan çıxıb, lakin digər ölkələr təbiətin qorunmasına daha çox diqqət ayırır.

Ekspertlərin baxışı: İqtisadi sistem təbiəti qorumağa hazır deyil

Hesabatın həmsədrlərindən Stephen Polasky bildirir ki, “Hazırkı iqtisadi və maliyyə sistemi biomüxtəlifliyin davamlılığını təmin etmir”. O əlavə edir ki, “Bizneslərin böyük rolu var” və təbiətin iqtisadi dəyərinin sistemə daxil edilməsi vacibdir.

KPMG Kanada-dan Roopa Davé isə biomüxtəliflik itkisini iqlim dəyişikliyindən daha təcili problem kimi qiymətləndirir: “Ana Təbiət tariflərə görə güzəşt etməyəcək”. Onun sözlərinə görə, təbiəti qorumaq artıq iqtisadi seçim deyil, zərurətdir.

Matt Jones isə bizneslərin ekoloji təsirlərini xərclərə əsaslanaraq qiymətləndirməyi tövsiyə edir və vurğulayır: “Biz hərəkət üçün mükəmməl məlumata ehtiyacımız yoxdur”.

İnsanlara təsiri və gələcəyə baxış

Bu hesabat yalnız rəqəmlərdən ibarət deyil. O, milyonlarla insanın həyatına təsir edən ekosistemlərin qorunması üçün çağırışdır. Təbiətin itirilməsi qida təhlükəsizliyindən tutmuş sağlamlıq və iqtisadi rifaha qədər geniş sahələrdə fəsadlar yaradır.

Bizneslərin təbiətin iqtisadi dəyərini tanıması və hökumətlərin dəstəyi ilə bu itkilərin qarşısını almaq mümkündür. Qlobal səviyyədə belə çağırışlar artmaqdadır.

Nəticə

İqtisadiyyat və təbiət arasında ziddiyyətlər artdıqca, bizneslərin məsuliyyəti daha da önə çıxır. Bu hesabat göstərir ki, təbiəti qorumaq yalnız ekoloji deyil, həm də iqtisadi zərurətdir. Gələcək nəsillər üçün yaşanılacaq dünya yaratmaq bizdən asılıdır.