Böyük Britaniya sərhədində miqrantların yaşını yoxlamaqda AI necə inqilab yaradacaq?

Süni intellekt sərhəddə miqrantların yaşını yoxlayacaq

Böyük Britaniyanın Home Office xidməti sərhəd məntəqələrində miqrantların yaşını təyin etmək üçün süni intellekt (AI) üz tanıma texnologiyasından istifadə etməyə başlayacaq. Yeni sistem sərhəddə çəkilən fotoşəkillər əsasında şəxsin yaşını təxmin edəcək və yaşla bağlı şübhələr olduqda sərhəd işçilərinə əlavə dəstək verəcək.

Miqrantların yaşının yoxlanmasının əhəmiyyəti

2025-ci ilin iyununa qədər Böyük Britaniyada 111 084 nəfər sığınacaq üçün müraciət edib ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 14% çoxdur. 2026-cı ilin martına qədər 6 400-dən çox miqrant yaş yoxlanışından keçib və onların 43%-nin yetkin olduğu müəyyən olunub. Bu rəqəmlər yaşın düzgün müəyyən edilməsinin nə qədər vacib olduğunu göstərir.

Mövcud metodlar və yeni texnologiyanın rolu

Hazırda yaş yoxlanışı sənədlərin yoxlanılması, rentgen və MRT kimi tibbi üsullarla aparılır. AI üz tanıma texnologiyası isə sərhəddə yaşla bağlı şübhə yarandıqda əlavə vasitə kimi istifadə olunacaq. Home Office artıq müxtəlif etnik qruplar və cinslər üzrə testlər aparıb və ilkin nəticələr ümidvericidir, lakin hələlik bu texnologiya canlı qərarların qəbulunda istifadə olunmayıb.

Tənqidlər və narahatlıqlar

Human Rights Watch təşkilatı bu texnologiyanı sübut olunmamış və uşaqların hüquqlarını təhlükəyə atan metod kimi tənqid edir. Onlar bildirirlər ki, "uşaqların hüquqlarını təmin edən qoruma tədbirlərinin AI ilə yoxlanılması qəddar və qəbuledilməzdir". Home Office-in sərhəd təhlükəsizliyi və sığınacaq naziri Aleks Norris isə bildirib ki, "saxta yaş iddiaları sistemdən sui-istifadədir və bu, həssas uşaqlara ayrılan dəstəyi azaldır. AI texnologiyası bu cür halların qarşısını almağa kömək edəcək".

Gələcək planlar və müqavilə

Texnologiyanın tam tətbiqi 2027-ci ilin ortalarında nəzərdə tutulur. Harlowda yerləşən Akhter Computers Ltd şirkəti ilə 3 il müddətinə 322 000 funt sterlinq (təxminən 610 000 AZN) dəyərində müqavilə imzalanıb. İlk canlı sınaqlar Doverdəki Western Jet Foil emal mərkəzində keçiriləcək.

İnsan haqları və yaş qiymətləndirməsinin çətinlikləri

Keçən il Böyük Britaniya hökumətinin müstəqil immiqrasiya müfəttişinin hesabatında yaş qiymətləndirməsində səhvlərin olduğu, bəzi yetkinlərin uşaq kimi, bəzi uşaqların isə yetkin kimi yanlış təsnif edildiyi qeyd olunub. Bu, həssas uşaqların hüquqlarının pozulması riskini artırır. Yeni AI texnologiyası bu riskləri azaltmaq və uşaqlara düzgün qayğı göstərmək məqsədi daşıyır, lakin insan haqları müdafiəçiləri onun etik tərəflərini diqqətlə izləyir.

Böyük Britaniyada miqrantların yaşının düzgün müəyyənləşdirilməsi həm hüquqi, həm də sosial baxımdan vacibdir. Süni intellektin tətbiqi bu sahədə yeni mərhələ açsa da, onun dəqiqliyi və təsiri hələ tam qiymətləndirilməyib.