Böyük Britaniya üçün ARCHER2: 4.2 Milyard Funtluq İqtisadi İnqilab

ARCHER2 superkompüterinin Böyük Britaniya iqtisadiyyatına təsiri

Edinburq Universitetinin EPCC mərkəzində yerləşən ARCHER2 superkompüteri ölkənin tədqiqat və inkişaf sahəsində əvəzsiz rol oynayır. Son beş ildə sistem Böyük Britaniya iqtisadiyyatına təxminən 4.2 milyard funt sterlinq (təxminən 9.5 milyard AZN) dəyərində fayda təmin edib. Bu, dövlətin yatırdığı investisiyanın səkkiz dəfəsindən çox geri dönüşdür.

İqtisadi və elmi uğurların arxasında nə dayanır?

ARCHER2-nin yaradılması üçün təxminən 100 milyon funt kapital yatırılıb, əlavə olaraq 400 milyon funt tədqiqat maliyyəsi ayrılıb. Bu investisiyalar nəticəsində tədqiqat və inkişaf fəaliyyətlərindən 3.7 milyard funt, innovasiya sahəsində isə 517 milyon funt iqtisadi fayda əldə olunub.

Sistem 20 müxtəlif tədqiqat sahəsini əhatə edir və iqlim modelləşdirilməsindən dərman inkişafına, mühəndislik simulyasiyalarından yeni texnologiyaların yaradılmasına qədər geniş sahələrdə istifadə olunur. 2,100-dən çox akademik nəşr və 1,100-dən çox institutun iştirakı ilə 88 ölkədən tədqiqatçılar ARCHER2-nin imkanlarından faydalanır.

Ekspertlərin fikirləri

London Economics tərəfindən UK Research and Innovation (UKRI) üçün aparılan tədqiqatın nəticələrinə görə, ARCHER2 superkompüteri dövlət investisiyasına görə 8.3 dəfə iqtisadi gəlir gətirib. EPCC-nin direktoru və Edinburq Universitetinin Tədqiqat Hesablama Dekanı professor Mark Parsons bildirib ki, bu hesabat hökumətin böyükmiqyaslı superkompüter investisiyalarının dəyərini qəti şəkildə təsdiqləyir. O əlavə edib ki, istifadəçilərin dünya səviyyəli tədqiqatları və iqtisadi faydaları EPCC-nin səylərinin ən yaxşı əvəzidir.

Gələcəyə baxış

2025-ci ilin iyununda EPCC Böyük Britaniyanın ilk Milli Superkompüter Mərkəzi elan olunub. Növbəti nəsil superkompüter üçün 750 milyon funtadək (təxminən 1.7 milyard AZN) investisiya planlaşdırılır ki, bu da ölkənin tədqiqat və innovasiya potensialını daha da gücləndirəcək.

İnsanlara təsiri

ARCHER2 yalnız rəqəmlərlə deyil, həm də insanların həyatında dəyişiklik yaradır. İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədən tutmuş yeni dərmanların hazırlanmasına qədər, bu superkompüter dünyanın ən mürəkkəb problemlərinin həllində öncül rol oynayır. Tədqiqatçılar üçün isə bu, yeni imkanlar və gələcək kəşflər üçün açılan qapıdır.

ARCHER2-nin uğuru göstərir ki, yüksək texnologiyaya sərmayə qoymaq həm elmi irəliləyiş, həm də iqtisadi rifah üçün vacibdir. Böyük Britaniya bu yolla qlobal tədqiqat arenasında liderliyini möhkəmləndirir.