İlk dəfə: Brain-IT modeli beyin skanlarından şəkilləri dəqiq bərpa edir

Beyin fəaliyyətindən şəkillərə yeni baxış

İsrailin Weizmann Elmi İnstitutunda hazırlanmış Brain-IT modeli insan beyninin fMRI skanlarından şəkilləri yüksək dəqiqliklə bərpa edə bilir. Bu model, beyin fəaliyyətini 40,000 voxeldən toplayaraq, 128 beyin bölgəsini şəkil işlənməsi ilə əlaqələndirən xüsusi Brain Interaction Transformer (BIT) texnologiyasından istifadə edir.

Az məlumatla yüksək dəqiqlik

Model Natural Scenes Dataset-dəki 8 şəxsin beyin məlumatları əsasında təlimləndirilib. Bu dataset 73,000 şəkildən ibarətdir. Brain-IT yalnız şəkillərin məzmununu deyil, həm də onların detalları, rəngi və mövqeyini kodlayaraq əvvəlki modellərdən üstün nəticələr göstərir. Model həm şəkilləri beyin fəaliyyətinə, həm də beyin fəaliyyətini şəkillərə çevirmə funksiyasına malikdir.

Elm və texnologiyada yeni imkanlar

Brain-IT-nin yaradıcıları bildirirlər ki, belə modellər paralizli insanlara ünsiyyət qurmaqda kömək edə bilər. Bundan əlavə, beyin fəaliyyətinin daha dərindən araşdırılmasına imkan yaradır. Lakin hələlik süni intellekt videonu dəqiq dekodlaşdıra bilmir. Gələcəkdə isə yuxuların belə oxunması mümkün ola bilər.

Beyin və şəkil bərpasında tarixi addımlar

2017-ci ildə Purdue Universiteti bulanıq şəkilləri bərpa edən model təqdim etmişdi. 2022-ci ildə Osaka Universiteti isə Stable Diffusion modelindən istifadə edərək beyin fəaliyyətindən şəkil bərpasını inkişaf etdirmişdi. Brain-IT isə bu sahədə yeni mərhələdir, çünki həm dekodlaşdırma, həm də kodlaşdırma funksiyalarını birləşdirir.

İnsan həyatına təsiri

Bu texnologiya paralizli və danışmaqda çətinlik çəkən insanlara yeni ünsiyyət imkanları açır. Həmçinin, beyin fəaliyyətinin vizual təhlili insanın daxili dünyasını daha yaxşı anlamağa kömək edir. Elm adamları gələcəkdə bu sahədə daha böyük irəliləyişlər gözləyirlər, yuxuların oxunması isə insan zehninin ən dərin sirlərindən birini açmaq potensialına malikdir.