Çilidə Süni Ulduzlar: Atmosfer Bulanıqlığını Necə Aradan Qaldırır?

Paranal Rəsədxanasında Süni Ulduzlar

Çilidə yerləşən Avropa Cənub Rəsədxanası (ESO) astronomiya sahəsində yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Paranal Rəsədxanasında çəkilən son fotoşəkildə Süd Yolu ulduzlarının parıltısı, lazerlə yaradılan süni ulduzların işığı ilə daha da aydın görünür. Bu görüntünü çilili astrofotoqraf Aleksis Trigo lentə alıb.

Dörd 8.2 Metrlik Teleskop və Süni Ulduz Texnologiyası

Paranal Rəsədxanasında dörd əsas teleskop – Antu, Kueyen, Yepun və Melipal – yerləşir. Hər biri 8.2 metr diametrli güzgüyə malikdir. Melipal (UT-4) teleskopu 2016-cı ildən bəri süni ulduz yaratmaq üçün lazerlərdən istifadə edir. Digər üç teleskopda isə bu texnologiyanın quraşdırılması 2025-ci ilin dekabrında tamamlanıb.

Süni Ulduzların İş Prinsipi

Bu lazerlər 90 kilometr yüksəklikdə yerləşən natrium atomlarını işıqlandıraraq süni ulduzlar yaradır. Bu ulduzlar atmosferin bulanıqlığını ölçmək və düzəltmək üçün istifadə olunur. Adaptiv optika texnologiyası sayəsində teleskoplar atmosferin yaratdığı bulanıqlığı aradan qaldırır və ulduzların, digər kosmik obyektlərin görüntüsünü kəskinləşdirir.

Əlavə Teleskop və İnnovativ Alətlər

Paranalda 1.8 metr diametrli əlavə bir teleskop relslərdə hərəkət edir və Çox Böyük Teleskopun (VLT) işini gücləndirir. VLT interferometri və GRAVITY+ alətləri üçün lazerlər həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu texnologiyalar sayəsində astronomlar kainatın sirlərini daha dərindən araşdıra bilirlər.

İnsan və Elm Arasında Körpü

Aleksis Trigonun çəkdiyi bu möhtəşəm fotoşəkil yalnız texnologiyanın deyil, insanın kainata olan sonsuz marağının da simvoludur. Süni ulduzlar sayəsində gecə səması daha aydın və parlaq görünür. Bu, astronomların və həvəskarların ulduzlara baxışını dəyişdirir, elmin insan həyatına təsirini göstərir.